چندي پيش در جلسه اي حضور داشتم که يکي از دست اندر کاران (يا علاقه مندان) طرح سيستم عامل ملي حضور داشتند. قبل از ادامه مطلب ذکر اين نکته ضروري است که طرح سيستم عامل ملي که توسط دانشگاه صنعتي شريف مطرح شده است و در آن قصد دارند با تغيير هسته و رويه سيستم عامل متن باز (Open source) لينوکس، يک سيستم عامل فارسي ايجاد نمايند. در طول يکي دو سال گذشته بحث داغي در اين زمينه جاري بود و کنفرانس هايي هم برگزار شد. جزييات بيشتر اين طرح را در آدرس مشاهد نماييد. بگذريم.
در آن جلسه قرار بود بحث هاي فني در زمينه يک وب سايت انجام شود. به عنوان ابزارهاي فني مجاز من هم ابزارهاي تحت لينوکس (مانند PHP و MYsql) مطرح نمودم و هم ابزارهاي وابسته به مايکروسافت (مثل ASP.NET و MSSQL 2K) ، با اين تفاوت که اولويت را به ابزارهاي لينوکسي دادم.
در همين موقع آن دوست عزيز با برآشفتگي تمام بر من خرده گرفت که شما گويي چيزي از سيستم عامل ملي نشنيده ايد! مگر نمي دانيد که قراراست تا چند سال آينده ويندوز و همه ابزارهاي آن دور ريخته شود و لينوکس جايگزين شود! شما چگونه به خود اجازه داده ايد که اصلا براي مايکروسافت شانسي قائل شده ايد! (نقل به مضمون)

در جواب اين سوال بايد يک مقداري از واقعيت هاي روز ايران در زمينه سيستم عامل بررسي شود که آيا اجراي اين طرح يک واقعيت است و يا يک آرزو (اگر خوشبين باشيم و نخواهيم با بدبيني طرح اين مساله را در جهت جذب بودجه هاي تحقيقاتي به دانشگاهها بدانيم که البته کاريست پسنديده و در خور تحسين )
به عنوان کسي که تجربه اندکي در زمينه سيستم عامل و تدريس آن در دانشگاه ها دارم بايد بگويم که به لحاظ فني براي سيستمهاي ايمن هيچ شکي در جهت ارجحيت دادن به لينوکس در مقابل ويندوز ندارم. خودم هم هر چند تمام کارهايم مبتني بر ويندوز است هميشه در دفتر کارم يک هارد با سيستم عامل لينوکس دارم که هر چند يک باري سري به آن مي زنم. اما آيا انتخاب سيستم عامل تنها بر اساس ملاک هاي فني خاص است.
سيستم عامل به عنوان يک ماشين مجازي عملا همه جنبه هاي کاربري و برنامه سازي براي يک سيستم را تخت شعاع قرار مي دهد و نمي توان صرفا به خاطر برخي ملاک هاي فني يک سيستم عامل را به سيستم عامل ديگر ترجيح داد.
فراموش نکنيم که ويندوز با همه مشکلات امنيتي و عدم کارايي که دارد يک سيستم عامل ساده و کاربرپسند است. نصب ويندوز نيازي به هيچ تخصص خاصي ندارد. نهايت چند بار بايد کليد Next را بزنيد! کاربري آنهم همينطور. وقتي سيستم عامل ويندوز (خصوصا Win XP) روي يک کامپيوتر نصب شود به تنهايي بخش عمده اي از نيازهاي عمومي کاربران برآورده مي شود.
علاوه بر این امروزه می توان به جرات گفت که بیش از 95 درصد سیستمهای تجاری موجود در ایران بر مبنی ویندوز است ، اکثر کاربران عادی مسلط به این سیستم عامل هستند و به غیر از این ها دولت با اجرای طرح هایی مانند آموزس ICDL در جهت آشنا کردن کارمندان دوایر دولتی با ویندوز و MS Office می باشد. از سوی دیگر رقیب قدرتمندی به نام مایکروسافت برای ازدست ندادن بازار هر روز ایده های جدیدی مطرح می کند که به راستی امروزه رقابت کردن با آن از عهده اکثر شرکتها خارج است.
بنابراین مطرح کردن طرح سیستم عامل ملی بدون در نظر گرفتن شرایط اجتماعی و اقتصادی ناشی از انتخاب یک سیستم عامل برای بخش عمده ای از سازمانها بحث چندان درستی نمی تواند باشد. شخصا معتقدم که مطرح کنندگان و گردانندگان اصلی این طرح به هزینه های این کار اندیشیده اند، اما پیدا می شوند ا�فرادی که فکر می کنند جایگزینی یک سیستم عامل به صورت ملی و همگانی به سادگی آب خوردن است!
در بین دوستان من افراد شایسته ای می باشند که است�فاده بسیار مناسبی از لینوکس به عنوان سیستم عامل می کنند و به عنوان یک کاربر حرفه ای دفاع منطقی را از این سیستم عامل انجام می دهند بدون اینکه با غلبه احساس و انگیزش تعصب بی مورد به جای دفاع به این طرح نیز ضربه بزنند.
همین!