در ابتدا .....
دوستي دارم به نام آقاي شهرام رضايي گل که باوجوديکه رشته تخصصيش نرم ا�?زار نيست اما دانش خوب و تجربه زيادي در اين زمينه دارد. به بهانه اي متني  در اختيارمان قرار داد در مورد ت�?اوت هاي پرتال و وب سايت نگارش شده توسط شخصي که من نمي شناسم. بد نديدم با توجه به اينکه در مورد CMS مطلب نوشته بودم آن مطلب را با اندکي تلخيص در وبلاگ هم بگذارم. متن زير نظر شخصي نگارنده آن است و نظرش قابل احترام. پرتال از ديدگاه هاي ديگر نيز تعري�? شده است که با تعري�? اشاره شده در اين متن مت�?اوت است. سعي مي کنم در آينده ديدگاه ساير ا�?راد را نيز در اين زمينه منعکس کنم.
و اما بعد .....

پورتال چيست؟
ارائه يک تعري�? مشخص از پورتال همواره يک چالش بوده است. شايد واژه پورتال (به معني دروازه يا محل ورود به يک شهر)، تا بحال بيشترين سوء کاربرد را در IT داشته است. طبق تعاري�?ي که تا بحال ارائه شده است، پورتال را ميتوان يک مرکز ارائه خدمات و اطلاعات اينترنتي دانست که بر چهار پايه اصلي استوار است:
1) انطباق پذيري (Customization)
2) اختصاصي کردن (Personalization)
3)  يکپارچگي (Integration)
4)  پشتيباني انجمنهاي اينترنتي (Online Communities)

يکي از مهمترين م�?اهيم پورتال، محتوا يا Content ميباشد. محتوا را ميتوان در حالت کلي هر شيء الکترونيکي، اعم از اسناد HTML/XML، تصاوير، صدا و هر چيزي که به صورت الکترونيکي ارائه شده باشد، دانست. اعمالي را که پورتال روي محتوا انجام ميدهد، ميتوان به پنج گروه کلي تقسيم بندي کرد:
1) متمرکز کرن (Aggregation)
جمع آوري اطلاعات و خدمات از منابع متعدد و توزيع شده به طريقي قابل توجه و معني دار.
2) اختصاصي کردن (Personalization)
Personalization ، پروسه اي است که از طر�? پورتال براي نمايش اطلاعات به کاربران بر اساس نيازهاي آنان اجرا ميشود. اين مقوله نيازمند وجود Content Metadata (يعني اطلاعاتي در مورد اطلاعات موجود در سايت) است که نقش هر کدام از کاربران را، به علاوه حقوق دسترسي (Access Rights) آنها مشخص ميکند.
3) توصيه و معر�?ي کردن محتوا (Recommendation)
هنگامي که يک نرم ا�?زار، از اطلاعاتي که در مورد شما ميداند، براي پيشنهاد کردن اطلاعات و يا خدمات جديد است�?اده ميکند، آن را يک سيستم Recommender ميناميم. پورتال ميتواند بر اساس علاقمنديهاي يک کاربر و يا اطلاعاتي که در مورد او ميداند، مطالب مناسب را در اختيار او قرار دهد. اين مهم ميتواند حتي از طريق دنبال کردن موضوعات مورد علاقه کاربر صورت گيرد.
4) گلچين کردن و خلاصه کردن مطالب (Excerpt Content)
پورتال ميتواند به صورت اتوماتيک مطالب را خلاصه نموده، در اختيار کاربر قرار دهد. به عنوان مثال کلمات کليدي يک مقاله ميتواند براي جستجوي آن مورد است�?اده قرار گيرد.

شايد بتوان از Yahoo! به عنوان کاملترين پورتالي که تا به حال ساخته شده است نام برد. بنا به آنچه در بالا آورده شده است، ت�?اوت هاي اساسي ميان يک وب سايت و يک پورتال وجود دارد. مهمترين اين موارد در زير به صورت خلاصه آورده شده است:
• پورتال به صورت دروازه ورود به يک بانک اطلاعاتي است. آنچه که مهم است، آن است که پورتال همواره ما را به سايتها يا پورتال هاي ديگر راهنمايي مي کند و به خودي خود تنها يک راهنما است. براي همين است که در بعضي از موارد به پورتالها، Internet Yellow Pages مي گوييم. در حالي که يک وب سايت مي تواند حاوي مقدار زيادي اطلاعات باشد که �?قط بر روي آن سايت قابل دسترسي است.
ممکن است، وب سايت از امکاناتي مشابه يک پورتال براي جستجو و مديريت داده ها است�?اده نمايد، اما آنچه که مهم است آن است که اين داده ها عموما بر روي پايگاه داده هاي خود سايت قرار دارند.

• پورتال عموما" حاوي مطالبي است که جنبه اطلاعات عمومي دارد. داده هايي که از منابع مختل�? بر روي يک پورتال جمع آوري مي شوند، معمولا داراي پراکندگي �?راواني هستند. به همين علت، در بسياري از پورتال ها، ابزارهايي مانند Directory قرار داده مي شود تا اين اطلاعات را طبقه بندي نمايد.
از سوي ديگر داده هاي قرار داده شده بر روي يک وب سايت، اولا" از منابع محدودتري تامين مي شوند و ثانيا" داراي پراکندگي زيادي نبوده، حول يک محور و موضوع مشخص دور مي زند.

• پورتال يک سيستم کاربر محور است. به اين معني که تمام امکانات پورتال بر اين اساس پيش بيني شده است تا جوابگوي نياز هاي کاربران با سلايق، علاقمنديها، سنين و رده هاي کاري مت�?اوت باشد. امکاناتي مثل پست الکترونيکي، Chat، انجمنهاي اينترنتي و ... همه براي آن است که کاربران را به هر شکل ممکن به پورتال دعوت نمايد.
در حاليکه يک وب سايت،يک سيستم Subjective يا موضوع محور است. درست است در هر وب سايت، امکاناتي براي کاربران مختل�? پيش بيني مي شود، اما بايد به اين نکته توجه داشت که کاربري که با يک وب سايت کار ميکند بايد به شکلي به موضوع وب سايت مرتبط يا علاقمند باشد.

• يکي از مهمترين جنبه هاي ت�?اوت بين پورتال و وب سايت جنبه اقتصادي آن است. پورتال ها عموما" براي کسب درآمد ساخته شده اند. بيشتر پورتال ها درآمد هاي خود را از طريق تبليغات کسب مي نمايند.

همین!