از قيمت نرم افزار تا استاندارد سازي عوامل کيفي نرم افزار - بخش 1.
در اين چند ساله که در بازار نرم افزار کشور مشغول توليد و فروش نرم افزار مي باشم مدام با بحث تعيين قيميت نرم افزار مواجه شده ام. بحثي که بسيار اختلاف بر انگيز است. در پروژه هاي مختلف، پيمانکاران مختلف قيمت هاي متفاوت و حتي با اختلاف بسيار زياد عرضه مي کنند. براي مثال براي يک پروژه قيمت هاي از 700 هزارتومان تا 8 ميليون تومان به کارفرما پيشنهاد شده بود! در پروژه ديگري تفاوت قيمت بين نفر کمترين و بيشترين پيشنهاد بيش از 150 ميليون تومان بود! پروژه ديگري را که خود کارفرما در حدود 50 ميليون پيش بيني مالي کرده بود کسي بود که ادعاي انجام اين کار را با مبلغي کمتر از 5 ميليون تومان داشت! حتي در بازار بسته هاي نرم افزاري هم اين وضعيت وجود دارد. براي مثال الان سيستمهاي حسابداري از 20 هزارتومان قيمت داريم تا 3 ميليون تومان! يا در سيستم هاي تلفن گويا در حاليکه رنج نرمال قيمت بين 1 ميليون الي 3 ميليون تومان بين اکثر توليد کنندگان مطرح است شرکتي هم پيدا مي شود که ادعاي ارائه اين نرم افزار با قيمت زير 70 هزارتومان دارد!
از اين مثال ها که بگذريم اين اختلاف قيمت گرچند در يک حد نرمال طبيعي است و موجب پويايي و تعادل در توليد و نظام عرضه و تقاضاي نرم افزار مي گردد در حالتي که تفاوت بسيار زياد باشد موجب سردرگم شدن خريدارن مي شود. امري که بايد به آنها حق داد که نتوانند انتخاب درستي انجام دهند.

بگذاريد ابتدا به بحث اختلاف قيمت نرم افزار اشاره کنم. در بخش هاي بعدي به راه حل کاهش اختلاف و تصميم گيري مناسب در اين زمينه خواهم پرداخت.

اين اختلاف قيمت از کجا ناشي مي شود؟

عوامل متفاوتي در اختلاف قيمت بين توليد کنندگان مختلف در مورد يک نرم افزار خاص نقش دارند که برخي از آنها درست و برخي نادرست مي باشند.
برخي عوامل درست -که باعث اختلاف طبيعي در قيمت نهايي - عبارتند از:
- تفاوت ابزار هاي توليد: برخي روش ها و فرآيند هاي توسعه نرم افزار نسبت به ساير روشها ارزان تر هستند که در نتيجه در قيمت کلي نرم افزار تاثير مي گذارد.
-نيروي کار: نيروي کار در بازار فعلي کشور بر اساس سطح تحصيلات، ميزان توانمندي ها، موقعيت جغرافيايي و جنسيت دستمزدهاي متفاوتي دارد.
- هزينه هاي جاري شرکتها: معمولا شرکتهاي بزرگ هزينه هاي سربار بيشتري دارند و بنابراين طبيعتا قيمت تمام شده آنها بيشتر مي شود.
- تجربه شرکت در توليد سيستمهاي مشابه: در مواردي که سيستم مشابه سيستمهاي قبلي باشد و يا يک بسته نرم افزاري عرضه شود (Package)، طبيعتا قيمت توليد مجدد و يا قيمت فروش ارزان تر از حالتي است که سيستم از ابتدا توليد شود.
-تفاوت راه حل ها: برخي موارد راه حل هاي ارائه شده توسط شرکت هاي مختلف براي يک مساله مشخص کاملا متفاوت است و طبيعتا هزينه انجام آنها نيز متفاوت مي باشد.

و تعدادي عوامل نادرست -که عوامل مجازي بوده و شرايط رقابتي را از بين مي برند- عبارتند از:
- ميزان سرمايه مشتري: برخي موارد بسته به سطح پولدار بودن مشتري قيمت تعيين مي شود. بالطبع به مشتريان پولدارتر سيستم گرانتر فروخته مي شود.
- رقابت ناسالم : براي حذف رقبا، ارائه قيمت هاي کم غير معقول ، متاسفانه از ابزارهاي جاري بين شرکتهاي نرم افزاري مي باشد.
- فداکردن کيفيت براي کاهش قيمت: براي گرفتن پروژه، با فدا کردن کيفيت و استفاده از ابزارها و نيروي انساني ارزان قيمت، هزينه ها را کاهش مي دهند.
- عدم دانش پيمانکار: برخي موارد ارائه قيمت هاي کم و يا زياد ناشي از ناآگاهي توليد کنندگان به بحث تخمين هزينه هاي توليد نرم افزار بر مي گردد و ارائه قيمت صرفا بر اساس حدس و گمان استوار است.
- رعايت نکردن اخلاقيات: عقيده متاسفانه مطرحي است که شما پروژه را بگير، بعد به بهانه هاي مختلف کارفرما را مجبور مي کني که پول اضافه تر بدهد!!
- عدم تعيين دقيق مشخصات سيستم توسط سفارش دهنده: چنانچه کارفرما و يا خريدار نرم افزار نتوانند -و يا نخواهند!- مشخصات دقيق نياز خود را مطرح کنند، مجريان مختلف بر اساس حدس و گمان و با توجه به شناخت خود پيشنهاد خود را تنظيم مي کنند (هر کسي از ظن خود شد يار من!!)

در بخش هاي بعدي اين مطلب ادامه پيدا خواهد کرد.
همین!