چند شب پیش در بخش گفتگوي ويژه اخبار شبکه دو از قول آقاي آقازاده رئيس سازمان انرژي اتمي شنيدم که در مورد بحران هسته ايران و مسائل مطرح بين ايران و طرفين مذاکره، پيشنهادي از طرفاروپايي دريافت شده است که آنرا سخاوتمندانه دانسته اند.
قصد تحليل اين پيشنهاد و راهکار اين را ندارم (چون تخصصي در اين مورد ندارم) . قصد قضاوت را نيز ندارم. اما چند نکته مرتبط با فنآوري اطلاعات و ارتباطات در اين پيشنهاد وجود داشت که بد نديدم به آن بپردازم.
به عنوان يک مشوق اقتصادي، طرف اروپايي متعهد شده است که در صورتي که ايران از چرخه سوخت اتمي دست بردارد، امکان استفاده از شبکه هاي پرسرعت براي دستيابي ايران به اينترنت را فراهم مي کند!

حرف جالبي است! آقاي آقازاده که به نظر من به شکل نادرست آن را اينچنين تفسير کرد که يعني اروپايي ها مي خواهند به ما اينترنت ياد بدهند! و بدين شکل آن را يک توهين به ايران دانست. اما به نظر من نمي توان اين جمله را چنين توصيف کرد.
یک معنی که از این جمله برداشت می شود آن است که این چیزی که ما امروزه به عنوان اینترنت استفاده می کنیم ، اصلا اینترنت نیست!!! (با این سرعت بد، سختی اتصال و پهنای باند کم)
اما خارج از شوخی می توان گفت در اين چند ساله که از توسعه شبکه اينترنت در ايران مي گذرد، به دليل وجود تهديد هاي مختلف و تحريم هاي آمريکا عليه ايران، مراکز سرويس دهنده بزرگ اينترنت در ايران و از جمله مخابرات ايران به سمتي حرکت کرده اند که تمامي شاهرگ ها و لينک هاي اصلي ايران چه از طريق زميني (فيبر نوري) و چه از طريق ارتباطات ماهواره ، مستقيم و يا غير مستقيم از طريق اروپا فراهم شده است. اين امر که به مرور به شکل يک امر بديهي در آمده است، امروز به عنوان اهرمي براي فشار به ايران در مذاکرات دو جانبه در آمده است و طرف اروپايي با توجه به شناختي که از ضروريت استفاده از اينترنت نه تنها در تجارت و کسب و کار دولت ها و شرکت ها بلکه در زندگي روزمره مردم در کشور هاي خود و در ايران مي داند از آن به عنوان يک مشوق و يا يک تهديد (سياست معرف چماق و هويج ) استفاده مي کند.
بدين ترتيب به خصوص براي شرکتهاي دولتي و بالاخص شرکت مخابرات ايران لازم مي دانم که با درک اهميت اين موضوع ، تلاش کنند که با ايجاد لينک هاي جايگزين به ساير کشور ها (مثلا کشور هاي شرقي و يا روسيه) مسير هاي ديگري را نيز پيش بيني مي نمايند.
اهميت استفاده از اينترنت براي کشور ها(دولت ها و ملت ها) به شکلي است که در دنياي امروز مي توان در جنگ ها و يا مذاکرات از آن استفاده کرد و کشور هاي صاحب فنآوري، کشورهاي ديگر را بوسيله آن تحت فشار بگذارند . (براي مثال در قضيه تهديد هاي آمريکايي ها در جهت بستن وب سايت هاي ايراني و يا در قضاياي اخير با اتحاديه اروپا)
بنابراين هر کشور ، همانگونه که براي ساير منابع حياتي خود (مانند تجهيزات نطامي . آذوقه و مهمات و از همه مهمتر آب سالم) پيش بيني نموده و ذخايري را براي روزهاي اضطراري در مکان هاي امن نگهداري مي کند، بايستي به شکلي عمل نمايد که همين نگراني در زمينه اطلاعات و ارتباطات آن کشور نيز وجود داشته و با تهيه نسخه هاي پشتيبان و ايجاد کانالهاي مختلف ارتباطي به صورت ايمن براي تبادل اطلاعات در داخل کشور و با خارج از آن پيش بيني هاي لازم را به عمل آورند.
به نظر من در جنگ هاي آينده، اولين نقطه اي که مورد حمله کشور مهاجم قرار مي گيرد، محل هاي نگهداري اطلاعات حياتي و کانالهاي ارتباط مخابراتي است. (همانگونه که در جنگ آمريکا با عراق، يکي از اولين نقاطي که توسط موشک هاي آمريکايي هدف قرار گرفت، مراکز مخابراتي کشور عراق بود که با از کار انداختن آنها توسط موشکهاي کروز با کلاهک گرافيتي، عملا امکان تبادل اطلاعات بين واحد هاي ارتش عراق از بين رفت و با حذفاين ارتباط، امکان غلبه بر هر بخش تسهيل شد.)
همين!