چند سال پيش به خاطر مسؤوليتي که به عنوان مشاور مديريت برنامه ريزي شرکت ملي پخش �?رآورده هاي ن�?تي ايران در برخی طرح های �?نآوری اطلاعات و ارتباطات داشتم ، شاهد شروع پروژه کارت هوشمند سوخت بودم. آن روزها دو راهکار به صورت موازي بررسي مي شد تا يکي انتخاب شود، اولي کوپني کردن بنزين و دومي کارت سوخت. که همانگونه که معلوم است، دومي انتخاب و اجرایی  شد و هم اکنون هم سهميه بندي آغاز شده است. يکي از مشکلاتي که به کوپن مطرح بود ايجاد بازار سياه و خريد و �?روش کوپن هاي سوخت بود . که ايراد درستي است و پيش بيني شد که کارت سوخت اين مشکلات را بدین شکل ندارد. اما در همين چند روزي که از اجراي طرح سهميه بندي مي گذرد و تازه کارت به شکل جدي مورد است�?اده قرار گر�?ته است، مشکلات متعددي از تقلب ها و سوء است�?اده ها از سیستم نمایان شده است، از جمله موارد زیر که در این چند روزه در اخبار آمده بود:
- در برخی باجه های پست و اماکن دیگر بساط خرید و �?روش کارت و سهمیه به راه است. در اخبار رادیو شنیدم که بین 80 تا 150 هزار تومان کارت خرید و �?روش می شود.
- برخی کارگران و جایگاه داران از کارتهایی که در کارتخوان ها جامانده سوء است�?اده کرده و بنزین زده و آن را آزاد �?روخته اند.
-کارت هوشمند را با قیمتی نزدیک به 20 هزار تومان شارژ می کنند!
- یک نوع دزدی جدید باب شده که در جایگاه ها ا�?رادی مترصد آن هستند که در حین بنزین زدن یک کارت را از داخل کارتخوان به سرقت ببرند!
-یادم می آید که زمانی که تل�?ن های کارتی راه اندازی شده بود، بچه هایی از دانشگاه حتی بیش از 20 روش می شناختند که با کارت تل�?ن بزنند ولی هزینه ای نپردازند! حال تصور کنید برای کارت مهمی مثل کارت هوشمند سوخت چه روشهایی پیدا خواهد شد(که احتمالا پیدا شده ولی من خبر ندارم، باور کنید)
-....

اینها را گ�?تم تا اشاره کنم به مطلب مهمی در مورد راه اندازی سیستمهای کامپیوتری با کاربر زیاد و متنوع.در نرم ا�?زارهایی نظیر نرم ا�?زارهای بانک، کارت هوشمند سوخت، وب سایت های پرطر�?دار و یا مهم و مواردی از این دست، یک نکته که باید مورد توجه سازندگان قرار گیرد، همین مطلب است که راهکارهای مناسبی برای استحکام (کار در شرایط غیر عادی) ، ایمنی (صیانت از اطلاعات ) و امنیت (ح�?اظت از اطلاعات در مورد دسترسی های غیر مجاز) پیش بینی شود.
برخی از این راهکار ها در سطح نرم ا�?زار و سخت ا�?زار (منطقی و �?یزیکی) و برخی در سطح کاربری و انسانی است. برای مثال در مورد کارت هوشمند سوخت علاوه بر این که باید راهکارهایی برای امنیت اطلاعات روی کارت، ایمنی و استحکام شبکه و امنیت سرور پیش بینی کرد، باید راهکارهای اجرایی برای کاهش آثار مخرب هم پیش بینی نمود. برای مثال اگر کارت کسی درجایگاه جا ماند و یا دزدیده شد، بتواند سریعا آن را از رده خارج و کارت جدید بگیرد. مانند سیم کارت موبایل که شما یک روزه می توانید آن را بسوزانید و تقاضای جدیدی بدهید، کاری که الان در مورد کارت هوشمند سوخت، سریع اجرا نمی شود، باید به پست مراجعه کرد و پس از طی زمان نسبتا طولانی اینکار را انجام داد، زمانی که در طی آن یک �?رد ناباب می تواند کل سهمیه چهار ماهه شما را به یغما ببرد و شما را 4 ماه زمین گیر کند!
دقت کنیم که در طراحی و پیاده سازی نرم ا�?زار ها، مخاطب و کاربر سیستم را هم جدی بگیریم و به آن �?کر کنیم. در مورد سیستمهایی بدین اهمیت، مهم است که اگر پیش از اجرا پیش بینی لازم را نکرده ایم و یا مواردی پیش می آید که قابل کش�? نبوده است، در �?ازهای آزمایشی، نواقص سیستم را کش�? و در اصلاح آنها بکوشیم. منتظر می مانیم تا ببینیم مجریان طرح ملی کارت هوشمند سوخت در این مورد چه می کنند.
همین!