در ادامه یادداشت قبلیم "فاصله طبقاتی اطلاعاتی" با کمک دوست عزیزم، آقای فرید، متوجه شدم که بحثی که مطرح شد، خیلی هم جدید نیست و کسان دیگری پیشتر تحت عنوان شکاف دانش "Kwnoledge Gap"  بسیار به آن پرداخته اند، پس در این یادداشت، تلاش کردم از منظر اطلاع رسانی و با تاکید مجدد اینکه اینها نظرات شخصی و برداشت های یک کارشناس نرم افزاری است و نه یک متخصص علوم ارتباطات به این فاصله طبقاتی بپردازم.
در یک نظام اجتماعی لوزی شکل طبقه بندی شده از منظر اطلاعات،نوشته قبل، می توان دو شکل از اطلاع رسانی را تعریف نمود:
- اطلاع رسانی افقی: در این شکل، اطلاعات در یک طبقه به اشتراک گذاشته می شود و محدوده نفوذ گردش و کانال اطلاع رسانی صرفا در یک طبقه خاص صورت می گیرد و کمتر به طبقات دیگر نفوذ می کند. برای مثال در مهمانی های خانوادگی یا دوستانه، جمع های دانشگاهی و یا دانشجویی، گروه های گردش گری و انجمن های مختلف ادبی یا هنری، محیط های کاری و اداری و یا تیم ها و گروه های ورزشی آماتور و یا حرفه ای اکثرا کسانی حضور دارند که در یک طبقه اند (و یا طبقه وابسته اند) و اطلاعاتی که در میان آنها گردش پیدا می کند در همین طبقه است. در قالب توسعه یافته نیز شبکه های اجتماعی نظیر FaceBook نیز همین کارکرد را دارند، در این شبکه ها که از پیوند دوستان و همکاران افراد با یکدیگر ایجاد می شود، اطلاعات صرفا در قالب همان گروه ها و شبکه ها گردش پیدا می کند و برخی مواقع این گردش به شکلی می رسد که به حالت اشباع تبدیل می شود. (نگاه کنید به وضعیت Facebook در هفته های اخیر که گاهی یک مطلب خاص و یکسان توسط چندین دوست مختلف به اشتراک گذاشته می شود درحالیکه به ظاهر این افراد با یکدیگر ارتباط مستقیم ندارند)
این شکل از اطلاع رسانی به جداشدن طبقات و عدم ارتباط آنها با یکدیگر که نتیجه آن، دریافت اطلاعات متفاوت و نهایتا ایجاد تلقی های مختلف از پیرامون افراد هر طبقه نسبت به گروه های دیگر کمک می کند، راهکار غلبه بر این مشکل گسترش شکل دیگری از اطلاع رسانی است.

-اطلاع رسانی عمودی: در این شکل از اطلاع رسانی از طریق کانالهای مشترک، افراد چندین طبقه گیرنده یک اطلاعات مشترک هستند که گاهی در یک محتوی یکسان، اما در قالب های مخصوص فاصله طبقاتی را پر می کند و باعث می شود فاصله بین طبقات کاهش پیدا کرده شاهد یک طیف به هم پیوسته و دارای مرزهای مشترک بین طبقات مختلف باشیم. برای مثال اطلاعی که ابتدا در فضای وب منتشر می شود و از طریق ایمیل و یا وب سایت ها و وبلاگها یک گروه را شامل می شود، اینبار به شکل یک پیام کوتاه از محدوده پیش فرض خود خارج شده و پا را در میان گروه های دیگر از افراد باز می کند، خاصیت ارسال گروهی پیام کوتاه (Broadcast) نسبت به ارتباط یک به یک ارتباط تلفنی یا صوتی، کمک می کند که اطلاعات در یک حجم وسیع تری گسترش پیدا کند. در فضای پس از انتخابات این روز ها ایده چاپ و تکثیر کتبی بیانیه های یک نامزد که در وب سایت ها منتشر می شد، راهکاری برای اطلاع رسانی عمودی است.
البته دقت شود که منظور از اطلاع رسانی عمودی، اطلاع رسانی بالا به پایین نیست، بلکه باید کاری کرد که مسیر گردش اطلاعات به صورت دوطرفه بازباشد. بکارگیری خبرنگار برای خبرگزاری های تحت وب یک راهکار است، خبرنگاری که در لایه های پایینی حضور پیدا کند و اطلاعاتی که معمولا در قالب گفته ها و شنیده ها در این لایه ها در جریان است را به شکلی خبری برای لایه های بالاتر از طریق خبرگزاری های امروزی تر -و نه فقط انحصارا خبرگزاری های دیداری و شنیداری- منتشر کند.
نکته دیگر نیز همانگونه که گفته شد، قالب ارائه اطلاعات است که اگر لازم باشد باید حتما تغییر پیدا کند، به جز این گسترش شبکه های اطلاع رسانی و نیز آموزش طبقات مختلف جامعه در دسترسی به اطلاع از طرق مختلف منجمله فضای وب و شبکه اینترنت می تواند به این باور که یک اطلاع در یک کانال اما با دسترسی بیشتر گسترش پیدا کند کمک کند.
اطلاع رسانی عمودی دو طرفه کمک می کند گذرگاه ها و کانالهای ارتباطی بین طبقات ایجاد شده، هر چه بیشتر اطلاعات در سطح جامعه منتشر شده، ارتباط و تفاهم بین طبقات بیشتر حاصل گردد.
نکته مهم اینکه در جوامع توسعه یافته، معمولا وظیفه هدایت و سیاست گذاری ایجاد این ارتباط به عهده دولت ها و اجرا به عهده بخش خصوصی است. در کشور ما متاسفانه هم سیاست گذاری و هدایت و هم اجرا بیشتر در دست دولت است و دولت ها هم همانگونه که پیشتر نیز به ان اشاره داشته ام، سهوا و یا عمدا اقدام موثری در این زمینه انجام نمی دهد و یا به شکل معکوس عمل می کند، .... همچون همیشه باید امیدوار بود که این روند اصلاح گردد.
ادامه دارد....
همین!