این روزها به نظر من مهم تر از هر خبر دیگری، خبر پذیرفته شدن ایران در سازمان تجارت جهانی (WTO) است. خبری که نمی دانم چرا آنگونه که باید جدی گرفته شود نمی شود. این اتفاق، خبر مهمی حداقل برای صنایع مختلف کشور است، گر چند به نظر من آنقدر این حرکت تاثیر گذار است که بر همه جنبه های سیاسی و اقتصادی کشور تاثیر می گذارد.
از جمله صنایع متاثر از این رویداد صنعت نرم افزار، خصوصا بحث تولید و فروش نرم افزار است که به نظر می رسد تاثیر پذیری آن را اگر نتوان سایر صنایع بیشتر  دانست می توان اذعان داشت که در بین بالاترین های فهرست صنایع  تاثیرپذیر قراردارد.
اما این رخداد برای صنعت نحیف و بیمار نرم افزار اتفاق خوشآیندی است یا ناخوشآیند؟

با وارد شدن ایران به این سازمان، ایران موظف است به یکسری قوانین و مقررات بین المللی از جمله قانون کپی رایت به شکل کامل پایبند گردد و اجازه را برای ورود شرکت های خارجی به نحو شایسته به بازار داخلی فراهم کند.
این مساله از دو جنبه مختلف تاثیرات متفاوتی دارد. از یک سو باعث می شود مردم و مصرف کنندگان کوچک و بزرگ نرم افزار قیمت همه نرم افزارهایی که تا امروز به صورت رایگان و قفل شکسته و یا Crack شده استفاده می شد را به طور کامل بپردازند. گرچند در نگاه اول با توجه به وضع اقتصادی مصرف کنندگان این مساله باعث افزایش قیمت تمام شده و در نتیجه کاهش قدرت خرید می گردد اما با وارد شدن فرهنگ خرید نرم افزار و پرداختن قیمت واقعی نرم افزار ، می توان امیدوار بود که قیمت های واقعی نرم افزارها محاسبه و پرداخت شود و از این رو شرکتهای داخلی هم به سود واقعی تولیدات خود دست یابند.
اما از سوی دیگر با وارد شدن شرکت های قوی نرم افزاری دنیا به بازار ایران وضعیت تولید کنندگان داخلی با چالشی جدی روبرو می شود. در ایران شرکتهای نرم افزاری اغلب در رده شرکت های کوچک و با تعداد محدودی نیروی فنی شکل می گیرند و اغلب سعی می کنند در ابتدا بر اساس روابط و یا شانس (!) یک پروژه را بگیرند و سپس این پروژه را تبدیل به یک محصول کرده و به صورت عمومی اقدام به فروش آن سیستم بکنند، بدون آنکه نیازسنجی در بازار صورت گرفته باشد و یا حرکت به سمت تولید بسته های نرم افزاری عمومی باشد و یا وضعیت محصولات فعلی موجود در بازار را بررسی کرده باشند. در وضعیت اقتصاد بیمار کشور می توان گفت که شرکتهای نرم افزاری این چنین هم بتوانند به حیات خود ادامه پیدا کند. آنقدر بازار باز و تشنه است و آنقدر رقابت و اطلاع رسانی آشفته که در این زمینه هیچ مشکلی پیش نمی آید. اما با آمدن شرکتهای خارجی قوی به این بازار، دیگر این شرکتها توان رقابت را ندارند و بازارهای خود را از دست خواهند داد.
راهکار چیست؟ در این مورد شرکتهای نرم افزاری استراتژی های مختلفی را انتخاب کرده اند، گروهی سعی می کنند با اخذ نمایندگی از شرکتهای خارجی بازارخود را در آینده نیز تضمین کنند و یا با وارد شدن به بازارهای اختصاصی داخلی (مانند نرم افزارهای فارسی ساز، نرم افزارهای مالی و یا ارائه خدمات کامپیوتری به جای تولید نرم افزار) حداقل سهم کوچکی از بازار را برای خود حفظ کنند. راه حل دیگر در ایجاد گروه های کاری و شرکای تجاری شبکه ای است، بدین ترتیب که شرکتها با عقد تفاهم نامه های همکاری سعی می کنند که بازارهای خود را گسترش دهند و سعی کنند با ایجاد یک شبکه روابط راه را برای مبادلات تجاری و همکاری باز بگذارند.
در مجموع می توان این اتفاق را برای وضعیت نرم افزاری کشور اتفاقی مبارک دانست.چون با وجودیکه مشکلاتی را برای تولید کنندگان ایجاد می کند اما با بالا بردن سطح توقعات مشتریان داخلی و تشدید فضای رقابتی باعث می شود شرکتها به سمت افزایش سطح کیفی محصولات و خدمات خود اقدام نمایند و یا با ادغام و همکاری بایکدیگر بتوانند در فضای جدید فعال باشند و حتی بتوانند ساده تر به صادرات نرم افزار و دستیابی به بازارهای همسایه های ایران و سایر کشور ها دست یابند.
همین!

از قيمت نرم افزار تا استاندارد سازي عوامل کيفي نرم افزار - بخش 1.
در اين چند ساله که در بازار نرم افزار کشور مشغول توليد و فروش نرم افزار مي باشم مدام با بحث تعيين قيميت نرم افزار مواجه شده ام. بحثي که بسيار اختلاف بر انگيز است. در پروژه هاي مختلف، پيمانکاران مختلف قيمت هاي متفاوت و حتي با اختلاف بسيار زياد عرضه مي کنند. براي مثال براي يک پروژه قيمت هاي از 700 هزارتومان تا 8 ميليون تومان به کارفرما پيشنهاد شده بود! در پروژه ديگري تفاوت قيمت بين نفر کمترين و بيشترين پيشنهاد بيش از 150 ميليون تومان بود! پروژه ديگري را که خود کارفرما در حدود 50 ميليون پيش بيني مالي کرده بود کسي بود که ادعاي انجام اين کار را با مبلغي کمتر از 5 ميليون تومان داشت! حتي در بازار بسته هاي نرم افزاري هم اين وضعيت وجود دارد. براي مثال الان سيستمهاي حسابداري از 20 هزارتومان قيمت داريم تا 3 ميليون تومان! يا در سيستم هاي تلفن گويا در حاليکه رنج نرمال قيمت بين 1 ميليون الي 3 ميليون تومان بين اکثر توليد کنندگان مطرح است شرکتي هم پيدا مي شود که ادعاي ارائه اين نرم افزار با قيمت زير 70 هزارتومان دارد!
از اين مثال ها که بگذريم اين اختلاف قيمت گرچند در يک حد نرمال طبيعي است و موجب پويايي و تعادل در توليد و نظام عرضه و تقاضاي نرم افزار مي گردد در حالتي که تفاوت بسيار زياد باشد موجب سردرگم شدن خريدارن مي شود. امري که بايد به آنها حق داد که نتوانند انتخاب درستي انجام دهند.

بگذاريد ابتدا به بحث اختلاف قيمت نرم افزار اشاره کنم. در بخش هاي بعدي به راه حل کاهش اختلاف و تصميم گيري مناسب در اين زمينه خواهم پرداخت.

اين اختلاف قيمت از کجا ناشي مي شود؟

عوامل متفاوتي در اختلاف قيمت بين توليد کنندگان مختلف در مورد يک نرم افزار خاص نقش دارند که برخي از آنها درست و برخي نادرست مي باشند.
برخي عوامل درست -که باعث اختلاف طبيعي در قيمت نهايي - عبارتند از:
- تفاوت ابزار هاي توليد: برخي روش ها و فرآيند هاي توسعه نرم افزار نسبت به ساير روشها ارزان تر هستند که در نتيجه در قيمت کلي نرم افزار تاثير مي گذارد.
-نيروي کار: نيروي کار در بازار فعلي کشور بر اساس سطح تحصيلات، ميزان توانمندي ها، موقعيت جغرافيايي و جنسيت دستمزدهاي متفاوتي دارد.
- هزينه هاي جاري شرکتها: معمولا شرکتهاي بزرگ هزينه هاي سربار بيشتري دارند و بنابراين طبيعتا قيمت تمام شده آنها بيشتر مي شود.
- تجربه شرکت در توليد سيستمهاي مشابه: در مواردي که سيستم مشابه سيستمهاي قبلي باشد و يا يک بسته نرم افزاري عرضه شود (Package)، طبيعتا قيمت توليد مجدد و يا قيمت فروش ارزان تر از حالتي است که سيستم از ابتدا توليد شود.
-تفاوت راه حل ها: برخي موارد راه حل هاي ارائه شده توسط شرکت هاي مختلف براي يک مساله مشخص کاملا متفاوت است و طبيعتا هزينه انجام آنها نيز متفاوت مي باشد.

و تعدادي عوامل نادرست -که عوامل مجازي بوده و شرايط رقابتي را از بين مي برند- عبارتند از:
- ميزان سرمايه مشتري: برخي موارد بسته به سطح پولدار بودن مشتري قيمت تعيين مي شود. بالطبع به مشتريان پولدارتر سيستم گرانتر فروخته مي شود.
- رقابت ناسالم : براي حذف رقبا، ارائه قيمت هاي کم غير معقول ، متاسفانه از ابزارهاي جاري بين شرکتهاي نرم افزاري مي باشد.
- فداکردن کيفيت براي کاهش قيمت: براي گرفتن پروژه، با فدا کردن کيفيت و استفاده از ابزارها و نيروي انساني ارزان قيمت، هزينه ها را کاهش مي دهند.
- عدم دانش پيمانکار: برخي موارد ارائه قيمت هاي کم و يا زياد ناشي از ناآگاهي توليد کنندگان به بحث تخمين هزينه هاي توليد نرم افزار بر مي گردد و ارائه قيمت صرفا بر اساس حدس و گمان استوار است.
- رعايت نکردن اخلاقيات: عقيده متاسفانه مطرحي است که شما پروژه را بگير، بعد به بهانه هاي مختلف کارفرما را مجبور مي کني که پول اضافه تر بدهد!!
- عدم تعيين دقيق مشخصات سيستم توسط سفارش دهنده: چنانچه کارفرما و يا خريدار نرم افزار نتوانند -و يا نخواهند!- مشخصات دقيق نياز خود را مطرح کنند، مجريان مختلف بر اساس حدس و گمان و با توجه به شناخت خود پيشنهاد خود را تنظيم مي کنند (هر کسي از ظن خود شد يار من!!)

در بخش هاي بعدي اين مطلب ادامه پيدا خواهد کرد.
همین!

امروز روز معلم است. این روز را به همه پویندگان راه علم شادباش می گویم.

همین!

مطلب منتشر شده در زمینه انواع تلفن گویا در این وبلاگ مورد توجه ITIRAN قرار گرفته و در آنجا نیز تحت عنوان انواع تلفن گويا در بازار محصولات تلفن گويا آورده شده است.
برای دست اندر کاران  این رسانه آرزوی موفقیت دارم.

همین!