در روزنامه شرق مورخ دوشنبه 19 دی 1384  مطلبی است تحت عنوان "بحران خرید رایانه در تشکیلات دولتی" که انتقاد رئیس سازمان نظام صن�?ی رایانه ای کشور از ابلاغیه نرم ا�?زار ها و سخت ا�?زارهاست.

اما جریان ابلاغیه مذکور چیست؟
"کلیه دستگاه های اجرایی موظ�?ند ضمن اعمال صر�?ه جویی در است�?اده از نرم ا�?زارها و سخت ا�?زارهای رایانه ای از هرگونه هزینه ای در این ارتباط بدون هماهنگی با وزارت ارتباطات خودداری کنند." این ابلاغیه توسط رئیس جمهوری و هیآت وزیران صادر شده است.

ابلاغیه جالبی است! هر چند ضمانت و روش اجرا و موضوعیت آن به کلی زیر سوال است (و مطلب روزنامه هم به همین می پردازد) که آیا می شود این کار را انجام داد یا نه؟ (به ل�?ظ "هرگونه" دقت کنید! یعنی اگر یک اداره دولتی یا به قول مطلب روزنامه یک دبستان در یک استان دور هم بخواهد یک موس و یا یک CD بخرد باید از وزاتخانه ارتباطات و �?نآوری اطلاعات مجوز بگیرد!) می خواهم بپردازم به بحث صر�?ه جویی در است�?اده از نرم ا�?زارها و سخت ا�?زارهای رایانه ای.

در این که صر�? جویی امری است پسندیده شک نداریم. در اینکه در کشور ما هزینه های غیرضروری بسیاری در بخش دولتی بدون دلیل انجام می شود هم مشکلی نیست. سخت ا�?زار و نرم ا�?زار هم تا�?ته جدا با�?ته ای نیست.تا آنجایی که من هم می دانم تا دلتان بخواهد هزینه اضا�?ی در این زمینه انجام می شود که بخش عمده ای از آن ناشی از عدم وجود یک طرح جامع و راهبردی برای ICT در سازمانها است.شخصا با دقیق بودن نحوه خرید تجهیزات و نرم ا�?زارها و صر�?ه درست هزینه ها موا�?قم اما بار معنایی بخش دوم این ابلاغیه چیز دیگری را در ذهن ایجاد می کند آنهم صر�?ه جویی به معنی کم هزینه کردن است و یا اینکه اصولا خرید نرم ا�?زار و سخت ا�?زار هزینه کردن است.
اصولا خرید نرم ا�?زار و سخت ا�?زار در دو راستا صورت می گیرد:
- برطر�? کردن احتیاجات جاری و روزمره : برای مثال تهیه نرم ا�?زارهای معمول، ارتقاء سخت ا�?زارها، تعویض تجهیزات معیوب، پشتیبانی سیستمهای �?عال، نگهداری شبکه و .....
- ایجاد سیستم های جدید برای بهبود �?رآیند های سازمان: اینگونه سیستمها (ترکیبی از نرم ا�?زار و سخت ا�?زار) برای بکارگیری ICT در سیستمهای سازمانها است، این سیستمها یا در بهتر کردن روند �?عالیتهای عملیاتی و یا در بهبود تصمیم گیری های مدیریتی خود را نشان می دهند.
هزینه های گروه اول اجتناب ناپذیر است، همانگونه که سازمانها نیاز دارند به خودکار، مداد و میز، امروزه نیازدارند به میز و کامپیوتر و ..... و نمی خواهم به آن بپردازم.
اما در مورد گروه دوم باید بگویم از چند سال پیش در کشور های توسعه یا�?ته در تحلیل های مالی، خرید نرم ا�?زار به عنوان یک هزینه نیست، به عنوان یک سرمایه است. ت�?اوت نگاه جالبی است، اینکه بگوییم با نرم ا�?زاری که می خریم پول هزینه نکرده ایم، پس انداز کرده ایم.
بهره گیری از نرم ا�?زارها و سخت ا�?زارهای مناسب در جهت بهبود �?رآیند ها نه تنها هزینه اضا�?ی است بلکه اگر دقت شود، باعث می شود با تسهیل و یا مکانیزه شدن سیستمها، هزینه های جاری سازمان در کوتاه مدت و بلند مدت کاهش یابد.
بگذارید به مطلب جالبی که است�?ان کاوی در کتاب ه�?ت عادت مردمان موثر به آن پرداخته است اشاره کنم، وی می نویسد:
«کارهای یک �?رد چهار دسته اند:
1- کارهای مهم اضطراری (شامل �?عالیتهای مربوط به بحرانها: مشکلات �?شارآور و یا پروژه های مهلت دار )
2- کارهای مهم غیر اضطراری (شامل �?عالیتهای مربوط به پیشگیری، امور مربوط به قابلیت تولید، استحکام روابط،تشخیص �?رصتهای تازه،برنامه ریزی، بازآ�?رینی و ت�?ریح سازنده )
3- کارهای بی اهمیت اضطراری : (�?عالیت های مربوط به گسیختگی و انقطاع مانند بعضی از تل�?ن ها، نامه ها و گزارشات)
4- کارهای بی اهمیت غیر اضطراری: مانند برخی مشغله های کم اهمیت، بعضی نامه ها، بعضی مکالمات تل�?نی، اتلا�? وقت، سرگرمیها »
وی پس از بررسی هر چهار دسته نتیجه می گیرد که �?عالیتهای گروه دوم از همه مهمترند و مدیری مو�?ق است که به این دسته توجه بیشتری نشان بدهد. چون به کارهای دسته 3 و 4 اصلا نباید توجه کرد و اگر به کارهای دسته 2 بپردازیم ، خود به خود به مرور زمان کارهای دسته یک کمتر می شود.

اگر یک سازمان را نیز یک �?رد (شخص حقوقی) در نظر بگیریم، سازمان ها نیز بایستی به کارهای زیربنایی و برنامه ریزی توجه بیشتری نشان دهند. طبیعتا بر کسی پوشیده نیست که صر�? هزینه در این راستا اشتباه و غیر ضروری نیست و در مورد چنین هزینه هایی نباید صر�?ه جویی کرد، چون در اینصورت در جای دیگر باید هزینه بیشتری صر�? کرد.
مدیران ارشد و تصمیم سازان نظام نیز بهتر است با در نظر گر�?تن چنین قواعدی، به کارهای مهم غیراضطراری توجه خاص داشته باشند، کارهایی که شاید

ضمن تایید مجدد انجام صر�?ه جویی در خرید نرم ا�?زار و سخت ا�?زار در دولت (که می تواند با خرید سیستمهای خوب، ارزیابی دقیق �?نی و رعایت ضوابط مناقصه ها و ... صورت پذیرد) تاکید می کنم که صر�?ه جویی نباید به معنی هزینه نکردن و یا ارزان خریدن باشد، چیزی که متن ابلاغیه به ما بیشتر نشان می دهد. خرید یک سیستم در یک اداره حتی نمی تواند منوط به مجوز بخش های دیگر آن سازمان باشد چه برسد به یک وزارتخانه دیگر. اعمال صر�?ه جویی هم بایستی با تعیین مصداق صورت گیرد . برای مثال هزینه کردن بر اساس یک طرح جامع یا راهبردی (IT Strategic or ICT Master Plan) و یا بهره گیری از نظرات مشاور در اجرای پروژه ها و ....

در آخر:
امیر حسین نائینی -رئیس سازمان نظام صن�?ی رایانه ای کشور- در مطلب مورد اشاره شرق، ضمن انتقاد از این ابلاغیه به نکته جالبی اشاره می کند: "با اشاره به اینکه مدت ها است هیچ قرارداد نرم ا�?زاری و یا سخت ا�?زاری بزرگی که بخش خصوصی مجری آن باشد اعلام نشده است و این شرکتها با تنگناهای مالی روبه رو هستند که حتی بعضا از پرداخت حقوق ماهیانه کارمندان خود عاجز مانده اند. شرکتها با سرشکستگی روبه ورشکستگی اند و متخصصین متعهد سرگردان بازار کارند"

ای کاش بجای ایجاد مشکلات جدید تر در راه شرکتهای �?نآوری، به حل بحرانی که گریبانگیر آنهاست کمک می کردیم.
همین!
بعد از نوشتار: ابتدا قصد داشتم که برای نقد ابلاغیه مذکور �?قط متن آن را بنویسم و زیرش را با یک بدون شرح مزین کنم! بی شک کاملا گویا بود، اما نتوانستم ننویسم.

پرده اول:
چند روز پیش یکی از دوستان Online شد. با خوشحالی پیام داد که ه�?ته پیش به همراه همسرش یک وبلاگ ایجاد کرده اند. دعوت کرد بخوانم. حر�?های عاشقانه یا به قول خودشان عشقولانه قشنگی در آن بود. اکثر کامنت ها هم مربوط به دوستانشان بود. حر�?ها همه صمیمی و دوست داشتنی. از من پرسید: تو چرا وبلاگ نمی نویسی؟ گ�?تم می نویسم، خیلی وقت است و آدرسش را به وی دادم. چیزی نگ�?ت، اما مطمئنم که در دلش به من خندید که بابا این چه وبلاگی است! در زمینه مهندسی نرم ا�?زار!!! مگه به این هم می شه وبلاگ! بماند...

پرده دوم:
مطلبی نوشته بودم در زمینه منابع مهندسی نرم ا�?زار. بیشتر در پاسخ یک دانشجو بود که دنبال مرجع مناسب می گشت. اما برخلا�? رویکردی که در این وبلاگ داشتم، مواجه شدم با حجم زیادی از کامنت هایی که تقاضای پروژه می کردند. نمی دانم چرا!؟ آیا این درست است که از یک مدرس درس مهندسی نرم ا�?زار، پروژه تقلبی بخواهیم برای گول زدن یک استاد دیگر!! توضیح هم دادم که اینکار را نمی کنم، اما هر چه به پایان ترم نزدیک تر می شویم، تعداد تقاضا ها بیشتر می شود. این را مجدد نوشتم که بدانند، حداقل من یکی بهشان پروژه کپی شده نمی دهم. راستش من را نسبت به دانشجویان خودم هم بدبین کرده اند! بماند .....

پرده سوم
هیچ وقت یک نویسنده حر�?ه ای نبوده ام. وبلاگ هم نمی نویسم که درد دل کنم. گرچند برخی مطالب همین وبلاگ هم یکجوری درد دل است. منتهی شاید بیشتر درد دل های حر�?ه ای! شاید دلیل وبلاگ نوشتنم هم با همه �?رق بکند. می نویسم چون به Sharing Information is Power معتقدم. معتقدم که شاید بزرگترین مشکل ما در جهان سوم، عدم تولید اطلاعات است. ما بیشتر مصر�? کننده اطلاعاتیم تا تولید کننده آن. بماند ....

پرده چهارم
چند وقت پیش جلسه ای داشتیم با یکی از مدیران بخش های دولتی. جالب بود، در مورد پروژه جامعه مجازی روابط عمومی که در واقع پرتال روابط عمومی کشور می شود صحبت می کردیم، که از بخش وبلاگ های رسمی روابط عمومی ها شروع می شود. از مشکلات کشور گ�?تند و انصا�?ا شاید هم حق داشته باشند که کاری که می کنید به درد نمی خورد! آب پاکی را ریخت روی دستمان! این که در جامعه ما �?نآوری اطلاعات و ارتباطات اولویت ندارد، این که در این زمان وبلاگ به چه درد می خورد . بماند....

پرده پنجم
در ePrSoft دو سه سالی است که تلاش می کنیم، بحث وبلاگ های تخصصی را جدی مطرح کنیم. بیشتر تلاش امیر است البته. تا حدودی هم مو�?ق شده ایم، اما شاید داریم در یکه دنیای دیگه زندگی می کنیم، نمی دانم، اصلا وبلاگ تخصصی یعنی چه!!؟ به چه درد کشور می خورد! �?کر نان کنید که خربزه آب است! بماند ....

پرده ششم
در نمایشگاه توانمندی های روابط عمومی، نشستی برگزار کردیم با حضور آقای دکتر شکر خواه. تاکید کردند که نگوییم نشستی با حضور وبلاگ نویسان، وبلاگ نویسی که کار یا شغل نیست. وبلاگ نوشتن مثل آب خوردن است. مثل یادداشت نوشتن عادی است.(نقل به مضمون) شک دارم. ایا دیدگاه عام هم همین است! بماند....

پرده آخر
این ها را گ�?تم که بپردازم به بحث کاربردهای وبلاگ در کشور ما. بگویم از محاسنش! بگویم که چرا ما که خودمان در این زمینه �?عالیت می کنیم هنوز اهمیتش را آنجور که باید، نمی دانیم. نوشتم که بگویم وبلاگ �?قط محلی برای بیان احساس نیست! محلی برای پیدا کردن یک پروژه آماده برای گول زدن یک استاد نیست! محلی برای اشاعه اطلاعات غلط و یا اطلاعات غیر اخلاقی نیست! دیدم حر�? اضا�?ی است. بگذریم .......

همین!

توصیه بعد از نوشتار: پیشنهاد می کنم چنانچه در زمینه کاربردهای وبلاگ و مطالب مرتبط نیاز به مطالب بیشتری دارید به وب سایت http://www.eprsoft.com بخش مقالات (www.eprsoft.com/articles) مراجعه کنید.

مقدمه:
با نزدیک شدن به روزهای آخر دولت آقای خاتمی، به دلیل نزدیک شدن به زمان انتخابات و نیز حتمی بودن تغییرات هر چند اندک در سطح مدیران، مشکلاتی �?رآ روی  تولید کنندگان نرم ا�?زار و �?عالان صنعت نوپای �?نآوری اطلاعات و ارتباط کشور قرار گر�?ت. آن مشکلات ناشی از  این بود که مدیران دولتی  به دلیل عدم پذیرش ریسک جدید، شروع  هر گونه پروژه جدیدی را به آینده موکول می کردند و زیربار مسؤولیت های جدید نمی ر�?تند. از طر�? دیگر بخش خصوصی هم منتظر تثبیت شرایط و �?روکش کردن تب انتخابات بود . در نتیجه روند تقاضا برای پروژه های �?نآوری اطلاعات و در نتیجه روند تولید نرم ا�?زار در کشور کاهش پیدا کرد.

همه دست اندرکاران این صنعت، با اطلاع از این مطلب و قبول این ریسک، منتظر آینده و انجام انتخابات و تثبیت دولت جدید بودند. که برآورد می شد این امر پس از گذشت یک، یا دوماه از شروع کار دولت جدید محقق گردد. با انتخاب آقای احمدی نژاد به عنوان رییس جمهور جدید کشور، این �?رآیند آهسته تر پیش می رود. بدین شکل که به دلیل ت�?اوت دیدگاه سیاسی ایشان با دولت قبلی، سطح تغییرات در مدیران کشور بیشتر از حدی بود که پیشتر توسط کارشناسان پیش بینی شده بود. از طر�? دیگر به تعویق ا�?تادن روشن شدن وضعیت برخی وزارتخانه های بزرگ از جمله آموزش و پرورش و ن�?ت، بروز مسائل اقتصادی مهم در بورس و نواسانات شاخص ها، بروز مشکلاتی در سیاست خارجی و نیز تغییر جهت گیری دولت جدید در زمینه هزینه کردن بودجه، مشکلات را بیشتر کرد و روند تثبیت �?ضای مدیریتی کشور به تعویق ا�?تاد.
تغییر مدیران دولتی نه تنها باعث شد شروع پروژه های جدید در دولت به تعویق بیا�?تاد بلکه به دلیل تغییر سلیقه ها، پروژه های در جریان نیز با مشکلات جدی مواجه شدند. ( متاس�?انه در ایران اینکه مدیر جدید، هیچکدام از کارهای مدیران پیشین را قبول ندارد به یک امر مرسوم تبدیل شده است. ) روند تعویق در پرداخت های پروژه ها، تغییر نیازها، ن�?ی کلی صورت مساله و .... از جمله این مشکلات می باشد.
از طر�? دیگر بخش خصوصی نیز به دلیل عدم ثبات دولت از یکسو و نیز نوسانات شاخص های بورس، کمتر سراغ اجرای پروژه جدیدی می رود.
بدین ترتیب، صنعت تولید نرم ا�?زار که دولت به عنوان بزرگترین مشتری خود را برای مدتی از دست داد و نیز به سبب رکود نسبی بازار بخش خصوصی با کاهش تقاضای نیز مواجه بود دچار خسارت های مالی زیادی شد. به شکلی که برای برخی از شرکتها، این خسارت ها غیر قابل کنترل شده است.

صنعت نرم ا�?زار نیازمند آرامش
واقعیت آن است شرایطی که در بخش پیشین اشاره شد تنها به کشور ما محدود نمی شود. اصولا صنعت �?نآوری اطلاعات و ارتباطات در تمام دنیا با همینگونه مشکلات مواجه است. برای مثال پس از 11 سپتامبر،به یکی از صنایعی که بیش از همه خسارت وارد شد، این صنعت بود (الیته همراه صنعت هواپیمایی)، چون روند ضرر دهی شرکت های بزرگ (و مصر�? کنندگان بزرگ این صنعت) در دنیا شروع شد، و اولین گام برای این شرکتها، کاهش هزینه های ناشی از پروژه های �?نآوری اطلاعات (که اغلب پروژه های بلند مدت و هزینه بری می باشند) بود که بدین ترتیب شرکتهای �?عال را با ضرر های �?رآوان مواجه شد و روند اخراج نیروهای مرتبط با این صنعت بیشتر شد و شرکتهای بزرگ �?نآوری مواجه با کاهش ارزش سهام خود شدند.
تغییر دولت ها نیز همین تاثیر را بر روند تولید شرکت ها می گذارد. زیرا سمت و سوی دولت ها برای اجرای پروژه های جدید مت�?اوت بوده، هر دولت با توجه به دیدگاه حزبی و سیاسیش، جهت گیری مت�?اوتی دارد.
از این رو طلائی ترین زمانها برای صنعت نرم ا�?زار، زمانی است که وضعیت سیاسی ، اجتماعی و اقتصادی کشور ها در حالت ثبات و آرامش نسبی باشد.

ایران
باید گ�?ت هر چند این پدیده یک پدیده عمومی در میان همه کشور هاست، در کشور ما آثار بیشتری دارد. از دلایل آن می توان موارد زیر را مطرح کرد:
- مشتری بزرگی به نام دولت: به دلیل آنکه دولت کنترل اکثر پروژه های بزرگ و ملی را در اختیار دارد و به دلیل سرمایه بیشتر، رغبت بیشتری بر خرید نرم ا�?زار دارد،لذا تغییرات در آن ، دامنه بیشتری از پروژه ها و طبیعتا تولید کنندگان نرم ا�?زار را در بر می گیرد.
- وابستگی به دولت : در کشور ما به دلیل وابستگی شدید همه کشور از جمله بخش خصوصی به دولت ، تغییرات در دولت، تاثیرات زیادی بر بخش خصوصی به عنوان دومین مشتری نرم ا�?زار ایجاد می کند، در حالیکه در کشور های پیشر�?ته دنیا، دولت ها کوچک و سطح تصمیم گیری های آنها محدود می باشد و کنترل شرایط اقتصادی به دست شرکت های بزرگ و چند ملیتی است. به همین دلیل تغییر دولت ها تاثیر زیاد و مستقیمی بر روند کار شرکتهای �?ن آوری اطلاعات ندارد.
- توسعه نرم ا�?زار در بنگاه های کوچک: صنعت نرم ا�?زار کشور بیشتر از اینکه شاهد شرکتهای بزرگ و معتبر باشد (غول ها!)، مواجه است با حجم انبوهی از شرکتهای کوچک (کوتوله ها!). شرکتهای بزرگ به دلیل سرمایه بیشتر و تنوع مشتریان، خدمات ومحصولات ، معمولا کمتر از سایرین دچار مشکل می شوند، در حالیکه شرکتهای کوچک و متوسط به دلیل کم بودن سرمایه، قدرت ریسک پذیری کمتر و در نتیجه مقاومت کمتر و کوتاه مدت تر در مقابل تغییرات و شرایط بحرانی دارند.
-مدیران: چنانچه گ�?ته شد، به نظر می رسد در کشور ما عدم قبول داشتن �?عالیت های مدیران قبلی برای یک مدیر جدید، به مراتب بیشتر از مدیران سایر کشور هاست. نبود طرح های جامع و یا عمل نکردن به آنها نیز مشکلات را بیشتر می کند. به همین دلیل شرکت های نرم ا�?زاری که بر اساس �?کر مشتری و تقاضای وی اقدام به تولید نرم ا�?زار می کنند در این زمان به دلیل تغییر مدیران و قوانین دچار مشکل می شوند.
- سطح تغییرات: معمولا در کشور های دیگر، تغییرات مدیران ارشد به شکلی که در کشور ما صورت می گیرد نمی باشد. به دلیل جا ا�?تادن نهادهای مدنی و توزیع قدرت و مسؤولیت ، معمولا دولت های محلی در سطح هر شهر (در قالب شهرداری) و ایالت (در قالب �?رمانداری) تشکیل می شود که تاثیر کمی از دولت مرکزی (یا دولت �?درال) می گیرند. از سوی دیگر به دلیل وجود طرح های جامع و راهبردی بلند مدت و نیز حضور نهادهای ناظر ، که کنترل دقیقی بر روند اجرای پروژه ها دارند، ایجاد تغییرات به اندازه کشور ما نمی باشد. بد نیست به این نکته اشاره کنم که تغییرات کنونی در دولت حتی به سطح مدیران میانی و رده های پایین تر برای مثال مدیران بخش های �?نآوری اطلاعات و ارتباطات و خدمات کامپیوتر سازمانها رسیده است.
- روند انتخاب مدیران : مدیران ارشد و میانی کشور اصولا بر اساس یک مکانیزم مشخص و ش�?ا�? انتخاب نشده و گروه، حزب و یا تشکل سیاسی حاکم، معمولا بر اساس سلایق خود، مدیران مجموعه ها را انتخاب می کند. بدین ترتیب معمولا مدیران جدید، با مجموعه تحت امر خود آشنایی کمی دارند و زمان نسبتا طولانی بایستی صر�? آشنا شدن آنان با سازمان خود شود. در حالیکه اگر مدیران در یک مکانیزم مشخص، در سازمان خود رشد می کردند و این مسؤولیت را گام به گام تحویل می گر�?تند، با نیازها و اولویت های سازمان خود آشناتر بودند.
- تغییرات اصلی در جهت گیری ها: در نظام های سایر کشور ها معمولا ، احزاب مختل�? در کلیات توا�?ق دارند و هر یک شیوه خاصی برای رسیدن به آن را مد نظر قرار می دهد. در حالیکه در کشور ما، ت�?اوت سلیقه ها بین تصمیم سازان نظام بیشتر است. به شکلی که دولت های جدید صر�? نظر از جهت گیری سیاسی معمولا دست آورد های دولت قبلی را ن�?ی و جهت گیری مت�?اوتی را آغاز می کنند. به همین دلیل علی رغم داشتن برنامه های 5 ساله و نیز چشم انداز 20 ساله نظام، روند تخصیص بودجه و اعتبارات و اولویت های بودجه، با تغییر دولت، تغییرات کلی می نماید. (برای مثال دولت آقای خاتمی ، با هد�? توسعه سیاسی شکل گر�?ت، در حالیکه دولت آقای احمدی نژاد با هد�? عدالت اجتماعی ، که با وجودیکه هر دو دیدگاه محترم و با ارزش می باشد و قابل اجرا، اما در نتیجه این رویکرد هر کدام اولویت های جداگانه ای در اجرای پروژه ها دارند)
- آسیب پذیری صنعت �?نآوری اطلاعات در کشور: به دلایل مختل�?، این صنعت در کشور ما از آسیب پذیر ترین و مظلوم ترین(!) صنایع می باشد ( در آینده دلایل این امر را در نوشتاری جدید منتشر می کنم.) به همین دلیل تغییرات هر چند کوچک و بحرانهای اقتصادی و سیاسی سریعا تاثیر خود را در این بخش گذاشته و مشکلات جدی را برای دست اندر کاران آن ایجاد می کند.

چه باید کرد؟
در اولین نگاه ، آرزوی تثبیت هر چه سریعتر و بهتر برای دولت جدید، بهترین گزینه می باشد. امیدوارم روند تغییر مدیران هر چه زودتر پایان یابد و با آرام شدن �?ضا و نیز آشنا شدن مدیران جدید با �?ضای کاری خود و اولویت های نرم ا�?زاری و نیز ر�?ع نگرانی مدیران �?علی از از دست دادن پست خود، ادامه پروژه های در جریان و نیز شروع پروژه های جدید به حالت عادی خود برگردد.
از طر�? دیگر امیدوارم با ادامه روند خصوصی سازی، حجم بیشتری از �?عالیت های دولت به بخش خصوصی منتقل شده و در نتیجه پروژه های �?نآوری اطلاعات جاری در این بخش از گزند تغییرات ناگهانی، ناشی از تغییر دولتها مصون بماند.
همچنین، با تغییر رویکرد شرکتهای نرم ا�?زاری در جهت حضور در کنسرسیوم های تجاری و نیز مشارکت در ایجاد شرکتهای بزرگ و یا خانواده بزرگ از شرکتهای کوچک، آسیب ناشی از تغییرات برای آنان کاهش یابد.
علاوه بر این با گسترش بازار در میان بخش خصوصی، و نیز اعتماد بخش خصوصی به نرم ا�?زار و تولید کنندگان داخلی، وابستگی شرکتهای �?نآوری به دولت کاهش یا�?ته و بازار دائمی برای محصولات و خدمات خود را در این بخش �?رآهم آورند.
در پایان برای همه �?عالان این صنعت ، روزهای خوب و بدون مشکل آرزومندم.
همین!