امروز به شکل تصاد�?ی وارد یکی از وب سایت های دولتی مربوط به یکی از سه قوه شدم، بهانه ای شد که نگاهی بیاندازم به چند وب سایت دولتی مربوط به سران سه قوه و مقام رهبری ایران.
وب سایت هایی که دیدم اینها بود:
1- www.leader.ir و www.khamenei.ir مربوط به آقای خامنه ای، رهبر ایران.
2- www.predsident.ir و www.ahmadinejad.ir وب سایت های رسمی و شخصی رئیس جمهور ایران آقای احمدی نژاد
3- www.majma.ir وب سایت مجمع تشخیص مصلحت نظام و رئیس آن آقای هاشمی ر�?سنجانی
4- www.majlis.ir وب سایت مجلس شورای اسلامی و سازمان پژوهش های آن
5- www.iranjudiciary.org  وب سایت قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران
6- www.shora-gc.ir  یا www.irisn.com وب سایت شورای نگهبان قانون اساسی
در این نوشته می خواهم اشاره ای کنم به برخی نکات در ساخت این وب سایت ها و نظراتم از جنبه یک ارزیابی سطحی جلوتر نخواهد ر�?ت و جنبه های ریز و دقیق طراحی گرا�?یکی، امنیت، ساختار اطلاعاتی، معماری، ابزارهای پیاده سازی و .... را در بر نمی گیرد. پیشنهاد می کنم یکی از دانشجویان کامپیوتر در رده کاردانی و یا کارشناسی به عنوان پروژه درسی این موضوع را انتخاب کند و این بررسی را به شکل درست و کلی انجام دهد. چرا این بررسی مهم است؟

اول آنکه وب سایتهایی که اسم بردم و چند وب سایت دیگر، مهمترین سایت های کشور از جنبه حکومتی بوده و هر کس در داخل و یا خارج از کشور که بخواهد به اطلاعات رسمی و بی واسطه رده بالای نظام دسترسی پیدا کند به این نشانی ها مراجعه می کند، هم چنین دایرکتوری ها و وب سایت های مرجع این سایت ها را لینک کرده و ایندکس می کنند. مساله دیگر اهمیت اطلاعاتی آنهاست که به عنوان یک سند شناخته خواهد شد . از سوی دیگر امنیت آنها بسیار مهم است، جلوگیری از ن�?وذ ها و حمله ها مخصوصا در مورد مخال�?ین نظام و ا�?راد بیکار بسیار حائز اهمیت است. تجربه نشان داده است اینگونه سایت ها برای هکر ها بیشتر جذاب است تا یک سایت عادی.
طراحی گرا�?یکی، سرعت، چند زبانه بودن و .... از دیگر نکاتی است که برای ایجاد یک تاثیر مثبت روی مخاطب و جواب دادن به همه نیازهای آن در اینگونه سایت ها بایستی به شکل ویژه دیده شود.نکته دیگری که در این وب سایت ها مطرح است، آن است که این نهاد ها معمولا مشکلی در پرداخت هزینه وب سایت ندارند و حاضرند بودجه های کلانی را برای ساخت یک وب سایت خوب خرج کنند (خوش به حال اجرا کنندگان! ) و از طر�? دیگر شرکتهای کامپیوتری هم معمولا به خاطر اسم این وب سایت ها در صورتی که به عنوان مجری انتخاب شوند بسیار لذت خواهند برد (به عنوان یک نمونه کار عامل خوبی برای کلاس کاری یک شرکت می باشند!)
بگذریم، بهتر است بپردازم به نظراتم در مورد این سایت ها:
1- انتخاب دامنه: متاس�?انه در مورد وب سایت قوه قضائیه در گر�?تن آدرس دقت نشده است. نشانی org. برای سازمانهای آمریکایی یا بین المللی است نه یک قوه رسمی و بزرگ کشور. همچنین در نشانی دوم وب سایت شورای نگهبان انتخاب دامنه com. (نشانه یک وب سایت تجاری آمریکایی و یا با کمی اغماض شرکتهای تجاری در سرتاسر دنیا) . بنابراین باید دقت شود که نشانی ir. برازنده یک وب سایت رسمی برای قوای اصلی کشور است.
2- اطلاعات: به جز وب سایت شخصی آقای احمدی نژاد، بقیه وب سایت ها جنبه رسمی دارند و اطلاعات آنها سندیت دارد. اول اینکه نمی دانم رهبری چرا دو وب سایت دارد . اگر یکی شخصی و دیگر رسمی بود هیچ. ولی دلیل دو وب سایت با دو ابزار جداگانه و دو آدرس جداگانه که در بخش های اطلاعاتی اشتراکات زیادی دارند را نمی دانم. مخاطب گیج می شود. می دانم یک وب سایت "پایگاه اطلاع رسانی د�?تر ح�?ظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی سید علی خامنه ای" و دیگری "پایگاه اطلاع رسانی د�?تر مقام معظم رهبری" است و طبیعتا توسط در نهاد پشتیبانی می شود اما بهتر است در قالب یک پرتال مشترک بوده و در دو زیر دامنه اطلاعات اختصاصی هر دو نهاد و در بقیه �?ضا، اطلاعات مشترک دو مجموعه قرار گیرد.
3- معماری: تقریبا به نظر می رسد همه وب سایت ها از سیستم های مدیریت محتوی (CMS) ها و یا پرتال ها در ساخت وب سایت ها است�?اده کرده اند.وب سایت شورای نگهبان را که می دانم توسط پرتال سیگما، محصول شرکت سیگما است که از دوستان رادمان هستند و محصول داخلی خوبی دارند. اما توجیه ساخت وب سایت مجلس را به کمک ابزار متن باز (و نه خیلی قوی) PHPNUKE را نمی دانم. اصولا است�?اده از این ابزار به خاطر بار زیاد روی سرور و همچنین سوراخ های امنیتی زیاد مناسب نیست. مگر آنکه شرکت سازنده پیش بینی های لازم را انجام داده باشد. وب سایت قوه قضائیه هم که از این نظر بسیار بد طراحی شده است. عدم است�?اده از بخش های خبر و .... و به جای آن گذاشتن یک تصویر بزرگ از نشریه "ماوی" که باعث کندی سایت است و اطلاعاتش هم توسط موتور های جستجو خوانده نمی شود از بدترین انتخاب هاست. برایم جای تعجب است که قوه قضائیه که می دانم تیم های خوبی از منظر IT دارد و همچنین رویکرد خوب خود جناب آقای شاهرودی به �?نآوری های نوین (برای مثال به بحث ویدئو کن�?رانس های قوه قضائیه توجه کنید) چرا یک وب سایت با این ضع�? ساختاری و معماری را دارند. همچنین دلیل لینک های ص�?حه اول به خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران و صدا و سیما را نمی دانم. بهتر نبود در یک بخش مجزا این لینکها قرار گیرند.
4- طراحی ظاهری: تقریبا در تمامی سایت ها جنبه های ظاهری و زیبایی لحاظ شده است. اما سایت شخصی آقای احمدی نژاد، پایگاه اطلاع رسانی د�?تر مقام معظم رهبری و وب سایت مجلس شاخص تر هستند. به نظرم باز هم وب سایت قوه قضائیه از این جنبه هم ضعی�? تر است. در وب سایت مجمع تشخیص هم که انگار این قضیه یا خیلی جدی نبوده و یا یک نگرش واحد در مورد آن وجود ندارد. ت�?اوت های تند رنگ ها، تعداد زیاد تصاویر برای ص�?حات اول و است�?اده از تصویر به صورت اغراق شده برای بیشتر منو ها ایده خوبی برای یک سایت رسمی نیست. ظاهر این وب سایت بیشتر شبیه سایت های خبری است تا یک وب سایت رسمی.
5- لگو و بنر سایت: بهترین بنر سایت ها را متعلق به وب سایت leader.com می دانم که هم به اندازه کا�?ی رسمی است، هم زیبا و هم نشان دهنده ماهیت. بقیه هم خوب هستند. وب سایت های متعلق به رئیس جمهور هم خوب هستند. اما باز هم ارتباط بنر وب سایت قوه قضائیه و جریان آن دیش ماهواره و کیبورد کامپیوتر را ن�?همیدم. دلیلی نیست برای نشان دادن است�?اده از IT در یک سازمان اغراق کنیم. خود یک وب سایت پویا نشان دهنده توجه به این قضیه هست. است�?اده به جا از پرچم ایران هم در همه بنر ها به نظرم شایسته است. اما یک نکته نوشتن اسم سایت به سه زبان در وب سایت Khamenei.com است. چون بیننده در ص�?حات �?ارسی است، نیازی به نوشتن سه زبان دیگر نیست. بلکه یک نوشته با خط رسمی �?ارسی (برای مثال نستعلیق) بهتر از �?ونت کو�?ی برای سایت است و کا�?ی بود لینک یا دکمه ای برای ر�?تن به ص�?حات با زبان های دیگر پیش بینی شود.
6 مقدمه اولیه: برخی سایت ها از ص�?حه مقدمه اولیه به صورت �?لش و یا ص�?حات ساده انتخاب زبان است�?اده کرده اند که در طراحی های جدید وب سایت ها دیگر است�?اده نمی شود و قدیمی شده است. دلیل آن است که کاربر مجبور است یک کلیک اضا�?ی برای ورود به سایت داشته باشد. حتی اگر قرار است سایت چند زبانه باشد بهتر است یک ص�?حه به صورت پیش �?رض بالا بیاید (که در مورد سایت های رسمی بهتر است همان �?ارسی باشد و یا از طریق تشخیص IP انتخاب شود) و از آنجا امکان ر�?تن به ص�?حات با زبان های دیگر قرار داده شود. بکار بردن �?لش های سنگین به عنوان مقدمه هم گرچند زیبایی بیشتری به سایت می دهد اما به دلیل کند کردن زمان دسترسی به سایت حداقل برای ص�?حات اول توصیه نمی شود.
7- تکنولوژی ساخت: به نظر می رسد وب سایت شخصی آقای احمدی نژاد از تکنولوژی ها و تکنیک های طراحی و پیاده سازی جدید تری برخوردار باشد (که طبیعی هم به نظر می رسد) است�?اده از سرویس های RSS و بکارگیری AJAX از اینجمله است. که اولی (RSS ) به نظرم الزامی برای بقیه سایت ها هم هست و باید سایر وب سایت های کشور هم از این سرویس است�?اده کنند تا ارتباطشان با خبرگزاری ها و سایر خبرخوان ها بهتر شود.
8- ابزارهای پیاده سازی: به جز وب سایت قوه قضائیه که �?کر می کنم کمتر برنامه سازی دارد، بقیه از ابزارهای مختل�? است�?اده کردند. چند تا از PHP ، دو سه تا از ASP.NET و یکی هم از JSP . به نظر می رسد وب سایت رهبری که با JSP ساخته شده است ، انتخاب بهتری برای وب سایت رسمی ایران است. PHP با وجودیکه زبان و ابزار ساده ای است و ASP.NET هم با وجودیکه امکانات قویی دارد ، به نظر نمی رسد انتخاب مناسبی باشند، اولی به دلیل ضع�? ها و سادگی های زبان و دومی به خاطر قوانین کپی رایت. ناسلامتی ما با آمریکا قطع رابطه کرده ایم و در تحریم هستیم! پس بهتر است از ابزارهای تجاری آنها است�?اده نکنیم و با است�?اده از زبان جاوا، هم از این نظر خیالمان راحت باشد هم مسائل امنیتی بیشتر مورد توجه قرار گیرد. البته این را هم خوب می دانم که با PHP و ASP.NET می توان وب سایت ایمن ساخت و با جاوا وب سایت بد و این به سازنده بر می گردد. اما کلیت را مد نظر قرار داده ام.
9- سرعت به روز رسانی: به جز سایت شخصی رئیس جمهور که احتمالا به دلیل مشغله کاری ایشان دیر به روز می شود، بقیه سرعت به روز رسانی خوبی دارند. هر چند وب سایت مجلس و ریاست جمهوری را مناسب تر می دانم.
10- محتوی و امکانات: به جز اطلاعات ایستا که در همه موجود است، تقریبا همه بخش اخبار جدی دارند (به جز سایت شخصی رئیس جمهور که نیازی به آن ندارد). اما از منظر امکانات و اطلاعات متعدد وب سایت مجلس یک سر و گردن بالاتر است. هر چند وب سایت د�?تر رهبری و مجمع هم خوب و کامل هستند و انواع اطلاعات ، گالری تصاویر، مستندات و امکان سوال و جواب در آنها وجود دارد. اما در وب سایت مجلس به جز اطلاعات، کلی کتاب، امکان ورود به شبکه نخبگان و .... وجود دارد که نشان دهنده رویکرد جدی مدیران این سایت به خدمات رسانی در کنار اطلاع رسانی در وب سایت هستند.
11- وب سایت شخصی: به جز آقای احمدی نژاد (و رئیس جمهور قبلی آقای محمد خاتمی) نمی دانم چرا بقیه سران نظام رویکرد جدی به داشتن یک وب سایت شخصی و یا حداقل یک وبلاگ و یا یک زیرسایت شخصی در این سایت ها ندارند. لزومی ندارد که حتما خودشان پشت کامپیوتر بنشینند و بنویسند. اما وجود یک ص�?حه شخصی برای آنها باعث می شود مخاطب با راحتی بیشتری با آنها ارتباط برقرار کرده و رابطه عاط�?ی بیشتری تشکیل شود. امیدوارم مشاوران رسانه ای و �?نآوری اطلاعات سران رده اول نظام اهمیت وجود این سایت ها را درک کرده و نسبت به ایجاد یک بخش خاص و شخصی برای این مسؤولان اقدام نموده و به روز رسانی آن و انتقال دو طر�?ه اطلاعات را در دستور کار خود قرار دهند.

در یک جمع بندی کلی بیشتر وب سایت رهبری و مجلس را پسندیدم و ناراحت شدم برای وب سایت قوه قضائیه که با وجود اینهمه توانمندی در این قوه می توانست بهتر باشد و نیست. امیدوارم مدیران همه این وب سایت ها، و مدیران وب سایت های دیگر مهم دولتی و یا خصوصی بزرگ، اهمیت وب سایت خودشان را به عنوان محل حضور در دنیای سایبر و مجازی جدی بگیرند و بیشتر تلاش کنند در بهتر کردن وب سایت خود.
همین!

تا یادم نر�?ته این نکته را اشاره کنم که من شاید صلاحیت یک منتقد جدی و با دانش را برای مقایسه این وب سایت ها نداشته باشم. نظراتی که دادم صر�?ا برداشت های شخصی خودم به عنوان یک بیننده است نه یک نظر کارشناسی جدی و برای نظرات مخال�? نظر خود و یا استدلال های مدیران این سایت ها احترام قائل هستم و نظرشان را کامل می پذیرم چون آنها در گود هستند ما خارج از آن.

اگر چه پیشتر ارجاعی برای یا�?تن تعری�? سیستمهای مدیریت آموزشی (LMS: Learning Managment System) داده ام، اما برای اینکه بتوانم وارد بحث اصلی بشوم، بد نیست تعاری�?ی را که می دانم در اینجا �?هرست کنم:

"LMS سيستم نرم ا�?زاري است كه بر آموزش دانشجويان نظارت دارد. اموري مانند مديريت اشتراك هر دانشجو، ثبت نام، انتخاب واحد، جمع آوري اطلاعات در مورد پيشر�?ت تحصيلي دانشجو، امتحانات غير مترقبه، امتحانات پاياني و به طور كلي ارزشيابي و نمره دادن از وظاي�?ي است كه به عهده اين سيستم قرار است." تعری�?ی است که دکتر �?تحیان و مهندس مهدوی نور در کتاب "پیش به سوی جامعه اطلاعاتی" ارائه کرده اند.

ویلیام و کاترین هورتون در کتاب "e-Learning Tools and Technologies"  منتشر شده در سال 2003  توسط انتشارات wiley ، سیستم مدیریت آموزشی را در جهت ساده سازی �?رآیند نظارت و راهبری آموزش و یاد گیری می دانند. این دو معتقدند که LMS سیستم پیچیده ای است که توسط مدیران، ناظران، د�?ترداران  و یادگیرندگان برای برنامه ریزی، ثبت نام، پرداخت های مالی و ردگیری مالی یادگیرنده در خلال دوره ها و رخداد های آموزشی است�?اده می شود. این سیستم به همه گروه ها کمک می کند که راحت تر ثبت نام کنند، راحت تر دروس را انتخاب می کنند و نتایج و کارنامه خود را بررسی کنند تا از وضعیت خود و رقبا مطلع شوند. در نهایت این سیستم به مدیران کمک می کند که از �?رآیند آموزش خود گزارش های آماری و نموداری تهیه کنند. در جای دیگری نویسندگان به این نکته اشاره می کنند که LMS به عنوان یک بستر و چارچوب برای اجرای سایر سیستمهای آموزشی اعم از LCM  ها و آموزش از طریق وب �?عالیت می کنند.به عبارت دیگر تمامی �?عالیت های سیستمها را در بخش از ثبت نام تا ردگیری تا نتیجه گیری را در خود مجتمع می سازند و از این رو به عنوان مهمترین ابزار برای سازمانهای آموزشی می باشند.هر چند به شوخی هم اشاره می کنند که بدون LMS هم می شود کار کرد. در این کتاب کاربردهای LMS و LCMS و مدرسه مجازی (Virtual School) در کنار هم مقایسه شده که پس از ترجمه در وبلاگ می گذارم.

در کتاب "استانداردهای یادگیری الکترونیکی" که نوشته کارول �?الون است و ترجمه ای از آن توسط �?ردوس باقری و مهدی حسین کوچک توسط موسسه توسعه �?نآوری آموزشی مدارس هوشمند در سال 1383 منتشر شده است، سیستم مدیریت آموزش چنین تعری�? شده است: یک نرم ا�?زار مبتنی بر وب که امکان مدیریت و بررسی های لازم را برای نظارت بر نحوه است�?اده از محتوی آموزشی و نتایج آن �?راهم می کند. نویسنده اگر چه معتقد است ویژگی های سیستمهای مختل�? با هم مت�?اوت است اما در دو دسته کلی می توان این ویژگی ها را طبقه بندی کرد :
- کارکرد های مدیریتی :مانند تنظیم دوره، ثبت نام یاد گیرنده، تخصیص دوره و گزارش میزان پیشر�?ت یادگیرنده بر اساس بررسی داده هایی مانند نمرات، امکانات پایان دوره و میان دوره ای، مدت زمانی که صر�? دوره شده و وضعیت نهایی پس از تکمیل دوره.
- �?صل مشترک یادگیرنده عبار است از ص�?حه ای که یادگیرنده با است�?اده از شناسه شخصی و رمز عبور وارد سیستم مدیریت آموزش شده و از طریق یک منو یا ص�?حه خاص خود به محتوی آموزشی که به وی اختصاص داده شده است دسترسی پیدا کند و وضعیت پیشر�?ت خود را با توجه به نمرات امتحانات، میزان کامل شدن دوره و .... پیدا کند.

در دائرة المعار�? ویکی پدیا (WikiPedia) نیز LMS یک بسته نرم ا�?زاری دیده شده است که �?رایند توزیع محتوری الکترونیک بین دانش آموزان را مدیریت می کند و اشاره دارد که بیشتر این سیستمها به لحاظ دسترسی در هر کجا و در هز زمان به صورت مبتنی بر وب تهیه شده اند. به صورت عمومی، LMS امکان ثبت نام و انتخاب واحد، تعیین �?عالیت آموزشی و انجم تکالی�? در یک محیط Online �?راهم می کند. در این وب سایت اشاره شده که LMS های جامع تر دارای ابزارهایی برای مدیریت شایستگی (competency management)، تحلیل �?اصله مهارتی (skills-gap analysis)، برنامه ریزی مو�?قیت (Succession Planning) ، تایید صلاحیت (certification) و اختصاص منابع (Resource Allocation) می باشند.

سایر تعاری�? دیگری که در کتابها و یا وب سایت های مرجع برای سیستمهای مدیریت آموزشی اشاره شده است نیز مشابه موارد بالاست و صر�?ا در جزییات و یا جمله بندی ها مت�?اوت است و از ذکر آنها خودداری می کنم اما خالی از لط�? نیست سری بزنید به وب سایت e-learning Center ( www.e-learningCenter.co.uk ) که در آن یک کتابخانه الکترونیک برای نوشته های پیرامون lms وجود دارد. (http://www.e-learningcentre.co.uk/eclipse/Resources/choosing-lms.htm)

نکته حائز اهمیت اینکه موارد �?وق تعاری�? کلاسیکی از LMS هستند که با دیدگاه تجاری و یا دیدگاه مشتری ایرانی ت�?اوت دارد. در مطالب بعدی این ت�?اوت ها را دنبال خواهم کرد.

همین!

این روزها ، روزهایی است که سرمان بسیار شلوغ است، خدا را شکر! چند ات�?اق ا�?تاد که حس های خوب و بدی در ما ایجاد کرد که نمی دانم برآیندشان را چه گونه اندازه بگیرم و در نهایت بگویم خوشحالم یا ناراحت. بگذارید تا آنجا که می شود گ�?ت همینجا تعری�? کنم که لااقل در پایانش خودم بتوانم یک اندازه گیری کنم.
1- دو سه ه�?ته پیش یکی از مشتریان نرم ا�?زار گویا در یکی از شهرستانها زنگ زد روی موبایلم. 4 ، 5 سال پیش نرم ا�?زار خریده بودند از ما. تقریبا یادم ر�?ته بودشان، اما خوب تماسشان همه خاطرات را زنده کرد. نرم ا�?زار را که خریده بودند روی یک دستگاه پنتیوم 133 ا�?تضاح نصب کرده بودند. همان روزها هم شک داشتم که است�?اده کنند. �?کر کردم چون دولتی هستند صر�?ا  برای همین که بگویند سیستم تل�?ن گویا هم دارند خرید کردند و طبیعتا ناراحت بودم. تا روزی که زنگ زدند. جالب بود، چند وقتی با همان دستگاه کار کرده بودند و بعد دستگاه جدیدی و باز هم است�?اده، کاربر جدیدی زنگ زده بود و راهنمایی آموزشی می خواست، باور نمی کنید چقدر خوشحال شدم دیدم سیستمی که اصلا �?کر نمی کردم تو این همه سال کار کرده و هنوز هم از آن است�?اده می کنند. خدا را شکر
2- در این مدت قرارداد یک راهکار جامع برای شرکت یار مهربان اندیشه را امضاء کردیم، کارشان یک کار �?رهنگی با ارزش است، توزیع کتاب با یک رویکرد جدید. شاید پروژه ای نباشد که از نظر مالی چشمگیر باشد و این را خوب می دانم، اما خود پروژه به دلم نشست. بچه های آن شرکت هم به نظرم آدم های صادقی بودند که کارشان و تجارتشان مقدس است. به نظرم کسی که در این دوره و زمانه هنوز هم تابلوی کار �?رهنگی را در دست می گیرد و کار می کند آدم شجاعی است. موضوع پروژه را هم دوست دارم. �?علا �?قط یک وب سایت و یک تل�?ن گویا برایشان نصب کرده ایم که نشانی ها خالی نباشد. به زودی پروژه را که با رویکرد یک سیستم مدیریت ارتباطات مشتریان کامل (CRM : Customer Relationship Managment)  اختصاصی شده با رویکرد و طرح های این شرکت است �?از به �?از تحویل می دهیم.. در مطلبی جداگانه به بحث طراحی چنین سیستمهایی اشاره خواهم کرد. حس خوبی دارم. خدا را شکر

3- در ه�?ته گذشته به یک مشتری سیستمی �?روختیم که از اول هم نمی خواستیم که ب�?روشیم ، اما اصرار کردند و چون پیش �?اکتور داده بودیم، چاره ای جز اجرا نبود. یک نرم ا�?زار را بدون آنکه �?از تست را روی آن انجام دهیم، بردیم زیر بار �?شار بسیار زیاد. حجم ورود اطلاعات و تماس بسیار بالا بود. مشتری نیز بدون توجه به درخواست ها و هشدار های اولیه ما مبنی بر اینکه این سیستم باید اول آزمایش شود، �?شار آورد که زودتر عملیاتی شود که متاس�?انه به دلایل مختل�? نرم ا�?زار نتوانست به صورت صد در صد �?عالیت کند و پروژه شکست خورد. ناراحتم. چون اولین تجربه این شکلی است. شاید 50 یا 60 درصد هم ما مقصر بودیم. نتوانستیم در مدت �?عالیت سیستم ایراد ها را برطر�? کنیم. حس خوبی نداشتم. اما سبب خیر شد. چطور؟ به �?از های تستمان یک �?از تست زیر �?شار بالا هم اضا�?ه کردیم و برای اینکه اینکار را سریع انجام دهیم یک نرم ا�?زار آزمایش کننده ساختیم. ایده ساخت این نرم ا�?زار را خیلی وقت بود که داشتیم اما �?رصت یا انگیزه نشده بود. نرم ا�?زار را هم به حدی کامل کردیم که یک نرم ا�?زار شبیه ساز کامل شد. بدم نمی آید به جز آنکه خودمان از آن است�?اده می کنیم، در اختیار سایرین هم قرار دهم اما بازهم به دلیل مشکل اول ناراحتم، حس بدی دارم. خدا را شکر
4- برای یکی از ایده هایمان سال پیش زحمت زیادی کشیدیم. چون ایده بزرگی بود نیاز به سرمایه گذاری زیادی داشت. ایده را در قالب یک پیشنهاد م�?صل به جایی عرضه کردیم که از آن استقبال شد. حتی چند نمونه (Prototype) هم برایش ساختیم و با صبر زیاد مرحله مرحله ه�?ت خوان رستم را برای تایید آن دنبال کردیم. درست زمانی که �?کر می کردیم کار تمام شده و پروژه در بخش های مالی جهت پرداخت است، شنیدم ایده ما را به کسی داده اند که بسازد. کسی که با روابط وارد شده است و هم ما و هم خودشان می دانند که نمی تواند. حی�?! برایش خیلی زحمت کشیده بودیم که همه برباد ر�?ت. حس بدی دارم. باز هم خدا را شکر
5- چند مورد دیگر هم ات�?اق ا�?تاد که نمی توانم بگویم. درست است که از شکست ها درس گر�?ته ایم و به مو�?قیت ها هم مغرور نشده ایم، اما نمی توانم حسم را نبینم، خوبم یا بد، خدا داند...
همین!

برای اینکه بررسی کنم که یک نیروی کامپیوتری (در یک نگاه کلی تر یک شاغل در بخش های �?نی) چه زمانی خود باید استع�?ا دهد و از یک شرکت خارج شود، بهتر است دلایل منطقی را که یک ن�?ر می تواند در انتخاب یک شغل و ماندن در آن داشته باشد را طرح کنم.
به نظر من می توان دلایل زیر را در انتخاب یک شغل در مرحله اول و ماندن در آن در مرحله دوم برشمرد:
- نوع کار: برخی کارها به خاطر ماهیت خودشان از یک پیچیدگی و جذابیتی برخوردارند که  می تواند به عنوان یک انگیزه قوی در انتخاب و استقامت در یک شغل مطرح شوند. برای مثال تجربه کار در پروژه های توزیع شده، هوش مصنوعی و یا پروژه ها و مساله های سخت برای من این خاصیت را دارند.
- محیط کار: محیط کار، شرکت و پرسنل و مدیریت آن و �?ضا و جوی که در یک شرکت است شاید دلیل بسیار مهمی برای انتخاب و ادامه کار باشد. محیط های با آرامش، بدور از تنش، شاید گاهی شیک و تر و تمیز با آدم های خوب واقعا نعمت بزرگی است!
- پیشینه و شهرت یک شرکت: برخی ها یک شرکت را از روی اسمش انتخاب می کنند، هر چقدر شرکت بزرگ تر، قدیمی تر و یا با اعتبار خاصی باشد، علاقه مند به حضور در آن بیشتر است. برای مثال شاید در میان عامه مردم شرکت ن�?ت چیز دیگری است! کارمند ایران خودرو  بودن یعنی همه چیز! در همکاران سیستم بودن یعنی که از بقیه سرتر هستم! .... (به این مساله بعدا از نگاه هویت بخشی سازمانی نگاه ویژه ای خواهم داشت)
- پول: این عامل را به هیچ وجه نمی شود نادیده گر�?ت. شاید هیچ کدام از عوامل بالا نباشد ولی انسان به خاطر پول حاضر به انجام یک کار باشد. تجربه کار برای کسانی که در عسلویه کار می کنند شاید از این دست باشد.

- امنیت شغلی: برخی برایشان هیچ چیزی به اندازه امنیت شغلی در یک کار مهم نیست. حاضرند در یک بخش دولتی �?سیل شوند ولی چون خیالشان راحت است که سر ماه حقوقشان را می گیرند و هیچ کس هم نمی تواند به سادگی اخراجشان کند، حاضرند همه چیزشان را بدهند تا کارمند دولت شوند.
- ارتباط انسانی: بعضی از ا�?راد به خاطر روابط انسانی و عاط�?ی، اعم از �?امیلی یا دوستی، استاد و شاگردی و ... در یک محیط مشغول به کار می شوند. پسرهایی که پیش پدر کار می کنند، شاگرد هایی که دوست دارند پیش استادشان کار کنند، پسر یا دخترهایی که به خاطر علاقه به طر�? مقابلشان حاضرند در یک شرکت کار کنند و ... از این دسته اند.
- پرستیژ اجتماعی: برخی از مشاغل هستند که عنوانشان یک پرستیژ و اعتبار اجتماعی در بین ا�?راد ایجاد می کنند. استاد بودن، مدیر پروژه بودن، رئیس بودن و ... حتی اگر در یک مجموعه ساده هم باشد،چنان اسمی دارد که ا�?رادی حاضرند هیچ چیز نداشته باشند ولی این عنوان را داشته باشند.
-تبلی �?ردی(!) : برخی اوقات یک �?رد یک کار را از روی تنبلی می پذیرد، نزدیکی به محل زندگی، ساعات کار کم، نامنظم بودن، کار کم و .... از نمونه این دلایل است که به تنهایی و یا در کنار سایر پارامتر ها در انتخاب و ماندن در یک کار مهم است.
- قدرت سیاسی و یا اجتماعی: در برخی کارها انسان در محیط هایی است که در آنجا می تواند کلی آدم و شرکت جدید را بشناسد و این برای آینده م�?ید باشد، مخصوصا اگر آن اشخاص دارای یک قدرت اجتماعی، سیاسی و یا اقتصادی خاصی باشند که آشنایی با آنها، برای �?رد مورد نظر ما مهم باشد.
-تعهد: برخی مواقع بع دلیل رودربایستی (نمی دانم املای این کلمه را درست نوشته ام)، تعهد کتبی به یک سازمان (برای مثال در مورد بورسیه های یک سازمان) و یا تعهد اخلاقی به یک شرکت، یک کار ادامه پیدا می کند.
-ناچاری: برخی مواقع کاری هیچ کدام از مزیت های �?وق را ندارد اما به دلایلی چاره ای به جز ادامه آن نداریم، عدم وجود کار جدید، شرایط خاص زندگی یک �?رد، محیط های ناآشنا ، کار در خارج از کشور، نیازهای مالی و ..... همه گاهی یک �?رد را مجبور می کند در هر محیطی و یا هر میزان پولی کار کند و چاره ای جز آن ندارد.
- سایر دلایل: دلیل دیگری به ذهنم نمی رسد اما ناچارم یک سایر موارد بگذارم که اگر چیزی جا ماند در اینجا اضا�?ه شود!
وقتی پارامتر های �?وق طرح شد، می توان راحت تر در تصمیم گیری در مورد یک کار و ادامه آن انجام داد. به نظر من بهترین راه حل آن است که در این مورد مهندسی عمل کنیم. یعنی اینکه پارمتر های مهم برای ادامه یک کار را برای خودمان مشخص کنیم. به هر یک بر اساس میزان اهمیتی که برای ما دارد یک وزن بدهیم و در مورد یک کار خاص به آنها نمره دهی کنیم. در نهایت می توان یک میانگین وزنی از مجموع نمرات این پارامتر ها بدست آورد.
حال اگر این میانگین از یک حداقل کمتر بود و یا از میانگین یک شغل جدید با محاسبه هزینه های تغییر شغل کمت بود، به صلاح یک ن�?ر است که از کاری که دارد استع�?ا دهد و یک کار جدید را انتخاب کند.
البته همانطور که گ�?تم، تغییر یک کار، تغییر مثلا یک لباس نیست که انسان هر وقت خواست و به سادگی آن را انجام دهد. هزینه های تغییر شغل را نباید نادیده گر�?ت. مدت زمان بیکاری، سختی انطباق با شغل جدید، ریسک عدم توانمندی و یا شناخت غلط از یک کار و .... پارامترهایی است که حاصل جمعشان هزینه این تغییر را بدست می دهند.
نکته دیگر تعهدات انسان نیز نباید نادیده گر�?ته شود و با یک نگاه خودخواهانه صر�?ا به خود �?کر کرد و مجموعه کاری که در آن مشغول به کار هستیم را نادیده بگیرم و منا�?ع خود را به منا�?ع وی ترجیح دهیم که در دراز مدت به ضرر ماست.

چند وقت پیش یک خانم کارشناس کامپیوتر مراجعه کرد به رادمان برای استخدام. رزومه اش را که نگاه کردم دیدم در دوسالی که از گر�?تن مدرکش می گذرد حداقل 5 یا 6 کار عوض کرده بود و در هر کاری کمتر از دو یا سه ماه مانده بود. از وی دلیلش را پرسیدم، برای هر کدام توجیهی آورد. هر چند در زمینه کاری که لازمش داشتیم، ادعای زیادی مطرح کرد، اما استخدامش نکردیم. پرسید چرا؟ گ�?تم شما که اینهمه کار عوض کرده اید از چند دلیل خارج نیست یا هنوز خودتان را نمی شناسید ، یا تعهد کاری درستی ندارید و یا برای شرکتهایی که کار کرده اید مشکلی ایجاد کرده اید که در هر حال تضمینی نیست که در کار ما هم چنین نباشید، پس خداحا�?ظ!

در مطالب بعدی به مسائل دیگری در این مورد اشاره خواهم کرد...
همین!

همانگونه که در بحش اخبار سایت هم ذکر شده، نیاز به همکاری پاره وقت و یا پروژه ای یک ن�?ر متخصص نرم ا�?زار Movble type داریم که مدیریت �?نی چند وب سایت خودمان را به وی بسپاریم. طبیعتا علاقه مندان از بخش ارتباط با ما در وب سایت رادمان است�?اده کنند.

همین!

مطلبم �?علا جنبه اطلاع رسانی دارد، پس با دیدگاه خبری بخوانید، در �?رصت مناسب با نگاه تحلیلی به خبری که می خواهم بدهم می پردازم.

با همت دوست عزیزم، مهیار، وبلاگی تحت عنوان "Let's Talk about Java"  ایجاد گردید. نویسنده هد�? از نوشتن این وبلاگ را زمینه ای برای مطالعه عمیق تر جاوا و به اشتراک گذاری دانسته هایش دانسته است. مهیار را آدمی می شناسم که با خودش و مخاطبش بسیار صادق است ، زبان صریحی دارد و پشتکار عجیبی در پیگیری یک موضوع دارد، پس به هد�?ی که دارد پایبند است و در همین راستا قدم بر می دارد. برایش آرزوی مو�?قیت می کنم.

همین!

پیش از آنکه فرصت کنم قسمت دوم مطلب قبلی را بنویسم، آنقدر سرم شلوغ شد که نتوانستم این روزها  حتی یک مطلب کوتاه هم بنویسم! شاید بیش از اندازه در گیر نوشتن مقاله و طرح و تحقیق از یکسو و برنامه و کد و ... از سوی دیگر بوده ام.
امیدوارم در روزهای آینده بتوانم باز هم با گذاشتن یک وقت خالی جدی، مطالب وبلاگ را ادامه بدهم.

تا بعد ....
همین!