وبلاگ رادمان

آقای آواژ عزیز نوشته ای منتشر کرده با عنوان “چرا مانده ایم” (اینجا) که در پاسخ به نوشته قبلی من، “کیفیت زندگی” نگاشته شده است. پیش از ادامه، توصیه می کنم حتما آن را مطالعه کنید.

اما بعد…
شاید اینجا به عنوان یک وبلاگ سازمانی محل مناسبی برای بیان نظر در مورد ماندن یا رفتن نباشد،اما وقتی خودم یک موضوع را شروع کرده ام باید توضیح بیشتر داشته باشم، بنابراین با عرض پوزش از خوانندگان گرامی هم  مقدار زیادی از حال و هوای نرم افزار دور خواهم شد و هم باید یک نوشته نسبتا طولانی را تحمل نمایند.

دو سال پیش، روزی خسته و دلزده از فضای کسب و کار آن روزها، مطلبی نوشتم که به دلایلی آن را در وبلاگ رادمان منتشر نکرده و در فضای خصوصی تری در معرض دید و نظر “دوستان” قرار دادم. علت آن بود که ترسیدم دلسردی مقطعی آن روزهای من تاثیری روی نظر خوانندگان وبلاگ داشته باشد. امروز اما بد نمی بینم به جهت تکمیل بحثی که شروع شده، آن نوشته را اینجا هم بگذارم. پس از آنکه نگاهی به آن کردید، توضیح کاملتری در مورد “ماندن” یا “رفتن” خواهم داد.
آن نوشته قدیمی این بود:

ایستاده ام، اما به چه قیمتی!؟

زمان دانشجویی، شاید مثل همه همسن و سالها، آرمانهای خودم را دنبال می کردم، آن روزها، الگویم در زندگی حرفه ای، کسانی مثل استاد پوروطن یا استاد ناظمی بود، استادانی که به نظر من هم در فضای کسب و کار خارج از دانشگاه موفق بودند و هم با یک سطح علمی خوب، مدرس ایده آلی در دانشگاه بودند و هنوز هم هستند، خدا عمرشان دهد، گرچه هر دو به شکلی انگار خواسته یا ناخواسته این روزها راه دیگری می روند نسبت به آن سالها.
این شد که هیچگاه دوست نداشتم فقط یک آدم دانشگاهی کامل باشم و یا فقط یک مهندس نرم افزار یا مدیر موفق، ترکیب متعادلی از هر دو ایده آلم بود. پس رفتن را گزینه خودم نمی دیدم، باید می ایستادم و همین جا درس می خواندم و کار می کردم، داشتن یک شرکت کوچک اما موفق در نرم افزار و تدریس پاره وقت در دانشگاه آرزویی بود که با ماندن و جنگیدن محقق می شد نه با گذاشتن و رفتن. آن شد که یک مشکل لعنتی -که دوستانم خوب می دانند چیست!- را هیچگاه جدی حل نکردم (اگر چه نشد این صورت مساله لعنتی را حتی پاک بکنم!)، چرا که در هدف آن روزهایم تاثیری نداشت. خوشحالم به آن هدف هم رسیدم، نه به آن مقدار که باید، بلکه به آن مقدار که می شد.

این سالها هر که از من پرسید چرا نرفتی؟ چرا آن مشکل را حل نمی کنی؟ چرا مانده ای؟ تنها با خنده ای پاسخ می دادم که به فکرش هستم، تا ببینیم چه می شود، اما در دلم همواره می گفتم: که چه!؟ این همه سال مانده ام، اینهمه جنگیده ام، اینهمه سختی کشیده ام که بگذارم و بروم!؟ می شود و می توانم که آنچه می خواهم را همین جا بسازم….
ماندم و کسان دیگر هم مثل من ماندند، حاصلش شد شرکتهایی که هم دوره های من تاسیس کردند یا موقعیت هایی که کسب کردند، ورانگر ، داده کاوان پیشرو،رایان هم افزار، ستکام، آرون آراد، بهنگار، ستاره روز و رادمان را می گویم، بسان دیگر شرکتهایی که پیش از ما یا بعد از ما ساختند و من نمی شناسمشان، می دانم که هم دوره ای های سابق و همکاران جدید برای ساختن این شرکتها چه خون دلها [که] نخورده اند، همانگونه که من هم خوردم، میرطه، علیرضا، شهروز، علی، نعمت، امیر، سامان، مجید ا، هادی، مجید س، احسان، و …
تا اینکه …

در این چند ساله اخیر هر روز که می گذرد گویا همه چیز سخت تر می شود، فضای سخت کسب و کار نرم افزاری، شرایط نابسامان سیاسی، اقتصادی و اجتماعی جامعه، محدودیت های هر روزه، نگرانی های مداوم، احساس عقب افتادن از یک زندگی علمی یا شخصی متعادل، زندگی های درگیره روزمرگی های پیش پا افتاده و …. آنچه از ما ساخت، نه آن انسانهای شاداب سالهای نه چندان دور، بلکه ادمهای خسته از این شرایط بود ، در این میان بعضی از این بچه ها که مانده بودند عطای ماندن را به لقایش بخشیدند و رفتند و انگار راضی اند از آنچه کرده اند، از اینکه رفته اند و از نو شروع کرده اند، آنها که مانده اند هم به تدریج، فکر رفتن گرفته اند که انگار دیگر جای ماندن نیست، نمی دانم…

چند روز پیش، تصادفا، یکی از دانشجویان سابقم را دیدم که یکی دو ترم هم حل تمرینم بود و آن چه می دانستم این بود که یکی از دانشجویان خوب دانشکده است، شنیدم نا امید و دلسرد از آنچه این روزها در فضای دانشگاهی کشور می گذرد، فوق لیسانسش را شروع نکرده رها کرده و درگیر انجام پروژه ای بود به جای خدمت سربازی، که هر چه زودتر برود، اینبار برخلاف آنچه پیشتر به دیگران می گفتم که ماندن را هم در نظر بگیرند و می شود اینجا هم هدف ها را دنبال کرد، می شود کار کرد و زندگی ساخت…، خواستم تشویقش کنم به این که بگذارد و برود، که پیش از آنکه ریشه بدهد در این خاک، دل بکند و منزل نو بگیرد، که هرچند برای هر چه ساخته ایم، جوانیمان را داده ایم، اما نتیجه آنی نیست که در یک شرایط نمی گویم ایده ال، بلکه معمولی می شد بدست آورد، که دکترا گرفتن در این کشور و با این نظام دانشگاهی متقلب پرور به هیچ نمی ارزد، که تولید در این کشور که دلال پرور است کار احمقانه ای است، که زندگیت را جای دیگری دنبال کن، اما…. بازهم دلم نیامد آنقدر برایش تیره و تار بسازم این فضا را…… فقط تصمیمش را تایید کردم و گفتم: اگر فرصتش و امکانش را داری برو….

حالا خودم مانده ام و خودم که دیگر امید از کجا بیاورم که دیگران را دلگرم کنم که بمانند، چطور صبح که بلند می شوم را با آن انرژی آغاز کنم که گروه دیگری را دنبال خودم بکشانم، چطور در کلاس مهندسی نرم افزار، بگویم ما هم در اینجا به معنی واقعی کلمه “مهندسی نرم افزار” داریم وقتی شرکتها برای تعریف و اجرای پروژه های کوچک هم مشکل دارند، چطور بچه های شرکتم را به تلاش بیشتر تشویق کنم وقتی می دانم مدیران این مملکت نتیجه کارمان را به هیچ نمی انگارند، ….. آیا برای گرفتن ماهی جدید دیر نشده است!؟ آیا می شود این آدم هم مثل خیلی ها، همچون بنفشه ها، خانه خود را با خود ببرد هرکجا که خواست…
همین!

پی نوشت: این نوشته یک آدم دپرس است، خیلی آن را جدی نگیرید، شاید دو سه روز دیگر درست شد و همه نوشته را پس گرفت!

همانگونه که قبل از اوردن نوشته متذکر شدم و حتی در پی نوشت نوشته همان زمان هم یادآوری کردم، این نوشته حاصل حال و هوای شخصی آن روزهایم بود.امروز اما به آن شکل نیستم.
واقعیتش آن است که نه آن آدم آرمان گرای زمانی جوانی هستم که حاضر باشد همه چیزش را فدای آرمانش بکند و نه آن انسان دلسرد نوشته قبل که نا امید و بی انگیزه باشد.

می دانم و یقین دارم که می شود ماند و ساخت، می شود ماند و جنگید برای فردای ایرانی بهتر، می شود ماند و تاثیری گذاشت، هر چند اندک، در محیط پیرامون…

اما…اما دیگر حاضر نیستم “همه چیزم” را فدای این باور بکنم،  دیگر حاضر نیستم دیگران هزینه تصمیمات من را بپردازند، شاید  برای اینگونه قمار کردن ها پیر و محتاط شده ام!  برای همین، در داخل خانواده خود تصمیمی گرفته و اجرایش کردیم که “رهایم” جایی باشد که بتواند زیر سایه درختی آسوده زندگی کند در حالیکه من و کسان بسیاری مثل من، در تلاشیم در این بیابان، نهالی را که کاشته ایم با خون دل آبیاری کنیم (اشاره به آن تمثیل زیبای نوشته آقای آواژ). هزینه بابت این تصمیم بسیار داده ام و خواهم داد، اما فکر می کنم ارزشش را دارد.

 بنابراین همانگونه که در پایان نوشته “قصه غصه ما” (اینجا) اشاره کردم، خسته می شوم، عصبانی می شوم، حتی نا امید می شوم،… اما می مانم و می جنگم برای اینکه بسازم، مگر …. مگر زمانی که دیگر جان ماندن در بدن نمانده باشد، مگر زمانی که دیگر نهالی برای پاسداری وجود نداشته باشد، مگر زمانی که “ماندن”، “درماندن” شده باشد، مگر زمانی که… دیگر ستاره ای نمانده باشد!

همین!