وبلاگ رادمان

از قیمت نرم افزار تا استاندارد سازی عوامل کیفی نرم افزار – بخش ۱٫
در این چند ساله که در بازار نرم افزار کشور مشغول تولید و فروش نرم افزار می باشم مدام با بحث تعیین قیمیت نرم افزار مواجه شده ام. بحثی که بسیار اختلاف بر انگیز است. در پروژه های مختلف، پیمانکاران مختلف قیمت های متفاوت و حتی با اختلاف بسیار زیاد عرضه می کنند. برای مثال برای یک پروژه قیمت های از ۷۰۰ هزارتومان تا ۸ میلیون تومان به کارفرما پیشنهاد شده بود! در پروژه دیگری تفاوت قیمت بین نفر کمترین و بیشترین پیشنهاد بیش از ۱۵۰ میلیون تومان بود! پروژه دیگری را که خود کارفرما در حدود ۵۰ میلیون پیش بینی مالی کرده بود کسی بود که ادعای انجام این کار را با مبلغی کمتر از ۵ میلیون تومان داشت! حتی در بازار بسته های نرم افزاری هم این وضعیت وجود دارد. برای مثال الان سیستمهای حسابداری از ۲۰ هزارتومان قیمت داریم تا ۳ میلیون تومان! یا در سیستم های تلفن گویا در حالیکه رنج نرمال قیمت بین ۱ میلیون الی ۳ میلیون تومان بین اکثر تولید کنندگان مطرح است شرکتی هم پیدا می شود که ادعای ارائه این نرم افزار با قیمت زیر ۷۰ هزارتومان دارد!
از این مثال ها که بگذریم این اختلاف قیمت گرچند در یک حد نرمال طبیعی است و موجب پویایی و تعادل در تولید و نظام عرضه و تقاضای نرم افزار می گردد در حالتی که تفاوت بسیار زیاد باشد موجب سردرگم شدن خریدارن می شود. امری که باید به آنها حق داد که نتوانند انتخاب درستی انجام دهند.

بگذارید ابتدا به بحث اختلاف قیمت نرم افزار اشاره کنم. در بخش های بعدی به راه حل کاهش اختلاف و تصمیم گیری مناسب در این زمینه خواهم پرداخت.

این اختلاف قیمت از کجا ناشی می شود؟

عوامل متفاوتی در اختلاف قیمت بین تولید کنندگان مختلف در مورد یک نرم افزار خاص نقش دارند که برخی از آنها درست و برخی نادرست می باشند.
برخی عوامل درست -که باعث اختلاف طبیعی در قیمت نهایی – عبارتند از:
- تفاوت ابزار های تولید: برخی روش ها و فرآیند های توسعه نرم افزار نسبت به سایر روشها ارزان تر هستند که در نتیجه در قیمت کلی نرم افزار تاثیر می گذارد.
-نیروی کار: نیروی کار در بازار فعلی کشور بر اساس سطح تحصیلات، میزان توانمندی ها، موقعیت جغرافیایی و جنسیت دستمزدهای متفاوتی دارد.
- هزینه های جاری شرکتها: معمولا شرکتهای بزرگ هزینه های سربار بیشتری دارند و بنابراین طبیعتا قیمت تمام شده آنها بیشتر می شود.
- تجربه شرکت در تولید سیستمهای مشابه: در مواردی که سیستم مشابه سیستمهای قبلی باشد و یا یک بسته نرم افزاری عرضه شود (Package)، طبیعتا قیمت تولید مجدد و یا قیمت فروش ارزان تر از حالتی است که سیستم از ابتدا تولید شود.
-تفاوت راه حل ها: برخی موارد راه حل های ارائه شده توسط شرکت های مختلف برای یک مساله مشخص کاملا متفاوت است و طبیعتا هزینه انجام آنها نیز متفاوت می باشد.
و تعدادی عوامل نادرست -که عوامل مجازی بوده و شرایط رقابتی را از بین می برند- عبارتند از:
- میزان سرمایه مشتری: برخی موارد بسته به سطح پولدار بودن مشتری قیمت تعیین می شود. بالطبع به مشتریان پولدارتر سیستم گرانتر فروخته می شود.
- رقابت ناسالم : برای حذف رقبا، ارائه قیمت های کم غیر معقول ، متاسفانه از ابزارهای جاری بین شرکتهای نرم افزاری می باشد.
- فداکردن کیفیت برای کاهش قیمت: برای گرفتن پروژه، با فدا کردن کیفیت و استفاده از ابزارها و نیروی انسانی ارزان قیمت، هزینه ها را کاهش می دهند.
- عدم دانش پیمانکار: برخی موارد ارائه قیمت های کم و یا زیاد ناشی از ناآگاهی تولید کنندگان به بحث تخمین هزینه های تولید نرم افزار بر می گردد و ارائه قیمت صرفا بر اساس حدس و گمان استوار است.
- رعایت نکردن اخلاقیات: عقیده متاسفانه مطرحی است که شما پروژه را بگیر، بعد به بهانه های مختلف کارفرما را مجبور می کنی که پول اضافه تر بدهد!!
- عدم تعیین دقیق مشخصات سیستم توسط سفارش دهنده: چنانچه کارفرما و یا خریدار نرم افزار نتوانند -و یا نخواهند!- مشخصات دقیق نیاز خود را مطرح کنند، مجریان مختلف بر اساس حدس و گمان و با توجه به شناخت خود پیشنهاد خود را تنظیم می کنند (هر کسی از ظن خود شد یار من!!)
در بخش های بعدی این مطلب ادامه پیدا خواهد کرد.
همین!